Ouderbetrokkenheid 2.0

Communicatie met ouders is voor alle scholen een wezenlijk aandachtspunt. Bijna wekelijks is er iets te melden of staan er activiteiten op de kalender: een uitnodiging voor een ouderavond, de verjaardag van een juf, een oproep voor hulpouders, een zieke leerkracht, een reminder voor de spreekavond, enzovoort.

Grote vraag is altijd: Hoe krijg je ouders snel en effectief geïnformeerd? Via de schoolwebsite, een mailtje, sociale media of een briefje mee geven? Gezien het feit dat vrijwel alle ouders de beschikking hebben over een smartphone is het handig om ook dat te verkennen als mogelijk kanaal. Via een app altijd en overal het laatste nieuws bij de hand.

Gerichte Berichten
In dit kader hebben we de app Gerichte Berichten en de bijbehorende website eens nader bekeken. “Eenvoudige communicatie tussen ouders en school” is het motto. De app is ontwikkeld in samenspraak met gebruikers en wordt ook op die wijze doorontwikkeld. Ouders kunnen de app gratis downloaden voor de iPhone als Android-Smartphones. Uiteraard betaalt de school wel een jaarlijkse bijdrage hiervoor.


Nadat je als ouder via de app bent ingelogd, heb je alle contactgegevens van de school op een rijtje. Daarmee is het mogelijk om direct te bellen of te mailen. Ook kunnen er vanuit de app rechtstreeks berichten worden verstuurd naar bijvoorbeeld de leerkracht van je kind, de IB-er of directeur. Zoeken naar het schoolboekje of op de website is dus verleden tijd.

Via de Kalender heb je snel in beeld wanneer er activiteiten gepland staan. Wélke activiteiten is niet zichtbaar. Daarvoor moet je eerst een dag aanklikken.  Begrijpelijk vanwege de beperkte schermruimte. Een mogelijke aanvulling zou wellicht kunnen zijn, dat je ook kunt overschakelen naar een lijstweergave. Dat kan wat meer overzicht geven. Mooi is, dat de ouders zich via de Kalender ook meteen aan kunnen geven dat ze aanwezig zullen zijn.
Via Nieuws kan de school snel nieuwsberichten delen met de ouders. We missen daarbij wel de mogelijkheid om een afbeelding bij te voegen. Ook is het jammer, dat niet aangegeven kan worden voor welke doelgroep het nieuwsitem bedoeld is. Dat zou je op basis van de naam van de app wel verwachten.
Tenslotte is er nog de mogelijkheid om via de app je kind ziek te melden. Daarvan krijg je dan via de mail een bevestiging. Helaas is het niet mogelijk om de reden van afwezigheid te vermelden. Dat zou dan via een berichtje moeten worden doorgegeven.

Conclusie
Onze conclusie is, dat de app meerwaarde heeft in de zin van het als ouder snel beschikbaar hebben van de juiste informatie en contactmogelijkheden. Het is eenvoudig in gebruik, ook voor de school. Tegelijk zijn we van mening dat er meer uit te halen zou zijn.
Ook bijvoorbeeld de koppeling met de Twitter-stream van de school zou een mooie aanvulling zijn, ook voor ouders die zelf geen Twitter-account hebben. Deze mogelijkheid wordt momenteel ontwikkeld en zal bij een update worden toegevoegd.

Meer info over deze app is te vinden op: www.gerichteberichten.nl

Hoe krijg ik mijn collega's enthousiast over onderwijs met ICT?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Hoe krijg ik mijn collega's enthousiast over onderwijs met ICT?”  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Het is een weinig originele vraag, maar wel nog steeds actueel. Veel ICT-coördinatoren lopen er mee rond en worstelen er mee. Hoe kunnen we hen daar in verder helpen? Maar hoe maak je concreet de slag van 'Visie en Beleid' naar 'Aan de slag gaan'? Een leerkracht reageerde vorige week na een workshop: Leuk hoor dat oefenen, maar ik kom pas echt verder als je me in de klas komt helpen!
Ook tijdens eerdere discussies hebben we aspecten hiervan al eens besproken. Zie het overzicht op discussiedinsdag.yurls.net

Omdat het eigenlijk van alle tijden is, is het goed om toch weer eens onder de aandacht te brengen. En belangrijker nog: Goed om tips en ideeën uit te wisselen over hoe je als ICT-coördinator hier mee om zou kunnen gaan! Uit de discussie van vanmiddag halen we de volgende suggesties:

• Hou het nuttig! Sluit aan bij wat ze nodig hebben.
• Geef voorlichting aan je collega’s. Maak ze mediawijs.
• Kijk binnen je team wie als ‘voorloper’ fungeren en gebruik hen als voorbeeld naar anderen.
• Bedenk vooraf goed wat je doel is!
• Zie te realiseren dat leerlingen vragen op het gebied van ict neerleggen bij collega's. Collega's moeten er dan iets mee. Als je met de klas iets leuks neerzet zouden de leerlingen hun enthousiasme bij collega's onder de aandacht moeten brengen.
• Cultuurverandering vanuit de directie. Maar wel in samenwerking met docenten. Dan creëer je draagvlak.
• Iedere keer opnieuw laten zien, dat dit de huidige tijd is. Niet opgeven wanneer je de moed verliest, maar blijven volhouden! Opgeven is de nekslag voor de vooruitgang!
• Vraag je ook af waarom iets niet aanslaat. Wat doe je bij leerlingen als een les niet aanslaat?
• Zie het niet als gevecht. Als het iets toevoegt aan het onderwijs en het makkelijk in te zetten is wil men wel.
• Steeds maar weer het gemak ervan te laten zien!
• Teach as you preach: Laat zien wat de meerwaarde is en hoe je het kunt gebruiken.
• Ontwikkel zelf indicatoren op basis van waar behoefte aan is bij de leerkrachten. Hier wordt dan individueel op gecoacht.
• Collega's zien ICT gebruik vaak als toveren. Ik moet hen laten zien dat ze ook zelf kunnen toveren.
• Maak de stappen (nog) kleiner!  Sluit aan bij wat nu werkt. Verwacht niet dat collega's doen wat jij graag doet.
• De ICT-er moet zorgen voor koers en voorwaarden. De kinderen maken de leerkracht wel enthousiast!
• Maak gebruik van co-teaching! Geef een voorbeeldles of doe het samen!
• Goed overleg en samenwerking is de key tot succes.
• Ik laat ze vooral zien wat er allemaal kan. Hoe? Door leuke links te sturen. Heel vrijblijvend, maar het wordt wel gebruikt!
• Geef ruimte voor de snellen om te onderzoeken. Die komen met enthousiaste verhalen en dat stimuleert!

Wanneer we bovenstaande tips van ervaringsdeskundigen samenvatten, dan komen we tot de volgende punten:

• Zorg dat je zelf én met je team weet wat je wilt.
• Zorg voor de juiste voorwaarden.
• Zorg voor goede communicatie en voorlichting.
• Gebruik voorlopers als voorbeeld en faciliteer ze daar in.
• Sluit aan bij wat je collega’s nodig hebben en bij hun mogelijkheden.
• Richt je pijlen niet alleen op de leerkrachten, maar ook op de leerlingen!
• Geef nooit op!

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar goede tips voor ICT-coördinatoren? Reageer dan op dit blog, via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT of via Facebook.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @Timgearz , @sponslcompany , @HvanSchie , @GuusBouwhuis71 , @LesideePO , @Lespakket , @KoenElbers , @pwrooij , @meestervanheerde , @pietvsz

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Eindelijk een Social Media-protocol voor het onderwijs!?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Eindelijk een Social Media-protocol voor het #onderwijs!” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Vorige week publiceerde CNV Onderwijs een Social Media Protocol voor het Onderwijs. “Dit protocol heeft als doel de dialoog over het gebruik ervan op gang te brengen en een handreiking te bieden voor meer duidelijkheid in het grijze gebied tussen binnen- en buitenschools mediagebruik.” zo meldt de toelichting. Die handschoen pakken we graag op met #netwijs Discussie Dinsdag!

In kranten, op TV en radio werd er aandacht besteed aan het protocol. Veelal waren de reacties heel positief. Scholen zouden zeer geholpen zijn met dit protocol en in een behoefte voorzien. Opvallend daarbij is, dat de reacties met name afkomstig waren van leidinggevenden binnen het onderwijs en niet zozeer van leerkrachten en docenten. Hierdoor lijkt er een beeld te ontstaan, dat schooldirecteuren meer zoekende zijn met betrekking tot het gebruik van Social Media, dan de leerkrachten en docenten zelf. Of is het zoals een discussiedeelnemer aangaf: “Mensen die hun verantwoordelijkheid nemen hebben geen regels nodig.”?
Tijdens onze discussie kwamen verschillende aspecten naar voren. Verschillende mensen gaven aan, dat een protocol uit gaat van het negatieve, van de gevaren en niet van de kansen en mogelijkheden die het gebruik van Social Media biedt. Elders op dit blog hebben we daar ook al aandacht aan besteed. Laten we niet direct met het vingertje omhoog gaan waarschuwen, maar met een open blik op ontdekking gaan en experimenteren met de steeds weer nieuwe mogelijkheden en ervaringen daarmee met elkaar delen! Leerkrachten en docenten zijn voldoende professional en zijn zonder protocol, maar met een gezond verstand echt wel in staat om op een verantwoorde manier gebruik te maken van Social Media.

Aan de andere kant blijkt ook in de praktijk, dat leerkrachten en docenten het onderling niet altijd eens zijn over waar grenzen liggen, over wat wel en niet kan. Accepteer je een uitnodiging van een leerling op Facebook of Hyves wel of niet? Ja zegt de één, want wat ik op mijn profielpagina zet, zijn geen geheimen; ook niet voor leerlingen of ouders. Nee, zegt de ander. Als leerlingen met mij willen communiceren, dan kan dat op school, via de mail of via de leeromgeving. Weer een ander zit er ergens tussenin of heeft een privé-account én een ‘zakelijke’ account.
De één kent voorbeelden waarin Social Media zeer succesvol wordt ingezet door een docent of school, de ander komt met voorbeelden waarin een leerkracht over de schreef is gegaan door het plaatsen van een foto van zichzelf met een slokje teveel op, een tweet waarin frustraties worden geuit over een paar ouders of een bericht waarin bepaalde meningen worden geuit over het beleid van de school. Welk standpunt je ook inneemt, er zijn altijd wel voorbeelden bij te vinden om je gelijk te bewijzen.

Deze verschillen zijn er tussen leerkrachten en docenten in het algemeen, maar ook binnen één schoolteam. Wanneer dat naar buiten toe leidt tot een diffuus beeld is het begrijpelijk en wellicht zelfs wenselijk, dat je als directie dit aan de orde stelt. Als directie ben je immers eindverantwoordelijk voor het beeld dat men heeft van de school, zeker ouders en leerlingen. Als het gedrag van het personeel aanleiding is voor onvrede, onrust of een onduidelijkheid, dan moet je daar iets mee. “Uit het feit, dat scholen niet zelf op het idee komen een protocol en beleid op te stellen, blijkt dat ze niet Mediawijs zijn” zo merkte iemand op. “Leerkrachten hebben vooral kennis en eigen ervaring met Social Media nodig. Zodat ze weten waar ze het over hebben. Dan zijn de meesten prima in staat om zelf eigen richtlijnen te handhaven of op te stellen.” aldus een ander.

Tijdens de discussie terecht werd opgemerkt, dat dat echter niet alleen met Social Media te maken heeft, maar ook met communicatie in het algemeen. Van je personeel mag je een bepaalde basishouding verwachten als het gaat om communicatie met leerlingen, ouders en externen. Echter, elk middel heeft zo zijn specifieke aandachtspunten. Ongenuanceerde opmerkingen in een telefoongesprek hebben een andere impact dan het openbaar plaatsen van deze opmerkingen op het internet. Ook het face-to-face ontmoeten van iemand geeft een andere indruk, dan de profielpagina’s van iemand op het internet. En bovendien: geschreven communicatie is iets heel anders dan mondelinge communicatie.
Het risico van een discussie als deze is, dat verschillende zaken als snel door elkaar gaan lopen. Voor de helderheid proberen we e.e.a. van elkaar te onderscheiden. Dat leidt tot enkele vragen, die binnen een school zouden moeten worden besproken, bijvoorbeeld:

• Met welke houding communiceren we met ouders, leerlingen en externen?
• Waar ligt de grens tussen werk en privé? Wanneer en in hoeverre mag je je personeel of je collega’s aanspreken op hun gedrag?
• Welke communicatiekanalen zijn er? En welke willen we als school gebruiken?
• Welke beeld hebben ouders, leerlingen en externen van onze school? Hoe komen zij aan dit beeld?

Dit zijn min of meer ook de vragen, die in het Social Media Protocol aan bod komen, hoewel wellicht iets eenzijdiger. De vraag die echter ontbreekt in het protocol is:

• Willen we, los van de communicatie als school, Sociale Media gebruiken als middel in onze lessen? Zo ja, is het nodig om daar gezamenlijke afspraken over te maken en welke dan?

Immers, Social Media vormen niet alleen een bedreiging, maar bieden ook kansen en mogelijkheden. Juist door ze in te zetten als middel tijdens je lessen heb je de mogelijkheid ook inhoudelijk met leerlingen in gesprek te gaan over een stukje mediawijsheid. Wat zeg je wel en niet en hoe zeg je het? Met wie deel je informatie en met wie niet? Hoe beoordeel je informatie op waarheid?

Om dat gesprek aan te gaan met je leerlingen zul je echter zelf wel over de nodige kennis en vaardigheden moeten beschikken als leerkracht of docent. Wanneer dat ontbreekt, is de kans groot, dat er een zekere angst voor het middel ontstaat of onwil om het te gebruiken. Angst uit onwetendheid. Dan is een protocol een mooie stok om de hond mee te slaan. Laten we het maar niet gebruiken, want al die gevaren, dat moeten we niet willen!

Aan de directeuren de uitdaging om dit onderwerp binnen hun team bespreekbaar te maken. Het aangereikte protocol kan daar een prima middel voor zijn. Daarbij zal de school alleen verder komen, wanneer er breder wordt gekeken naar de communicatie in het algemeen en ook naar de kennis en de vaardigheden van het personeel. Of en hoe e.e.a. vervolgens in een school-protocol wordt vastgelegd kan onderling worden afgestemd. Iets vastleggen zonder dat het bij iedereen tussen de oren zit, zal de school echter niets opleveren. Zonder achterliggend plan wordt het een papieren tijger!

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @fanmeel , @Sjaboepaan , @Marathonkeje , @Tonmeijer1 , @GUPAGEBO , @compie67 , @Timgearz , @MariekeSimonis , @henkheurter , @pietvsz , @jvennink , @EllePeters , @JeroenGerth , @lighans , @florinablokland , @BaukevdL , @Lespakket , @FranciscaF

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Lessen met ICT: Het nieuws van de dag met Memolane

De trainers van Station to Station publiceren iedere twee weken een complete innovatieve les om leerkrachten te stimuleren met ICT aan de slag te gaan. De lessen staan altijd in het teken van een onderwijskundig doel waarbij een gratis toepassing op internet als hulpmiddel gebruikt wordt om een les leerzamer, boeiender en interactiever te maken.

Deze week de les 'Het nieuws van de dag met Memolane'

Memolane is een website, waarmee je online alles wat je deelt via de Sociale Media op een tijdlijn kunt zetten. Het biedt ook de mogelijkheid om dat samen met anderen te doen. Bijvoorbeeld om een gezamenlijke tijdlijn te maken rond een bepaalde gebeurtenis, zoals een vakantie, een project of de actualiteit.
Deze tool hebben we ook beschreven voor BoekTweePuntNul, een boek waarin 125 web 2.0-toepassingen worden besproken, beschreven door 125 verschillende auteurs.Aanvullend hierop hebben we een lesbrief gemaakt als voorbeeld hoe de tool concreet en doelgericht ingezet kan worden als lesmiddel.

In deze les zoomen we in op het Social Media-gedrag van leerlingen. Mediawijsheid dus! De wat oudere leerlingen, vanaf zeg maar de bovenbouw van het PO, delen heel informatie met anderen via bijvoorbeeld Facebook of Twitter: over wat hen bezig houdt, over gebeurtenissen in hun dagelijkse leven of in het nieuws, over hun hobby, hun sportactiviteiten, enzovoort. De doelgroep is afhankelijk van het medium, dat gebruikt wordt. Ook de gebruikte instellingen voor privacy spelen een rol.
Niet alles wat je deelt is voor anderen waardevol.  Het ene bericht is heel persoonlijk, het andere meer algemeen.  Maar welke informatie die je deelt via de Sociale Media is wél zinvol voor anderen? Bijvoorbeeld omdat je reflecteert op het nieuws van de dag, een nieuwtje meldt over de buurt waar je woont of de school waar je op zit, de successen van je sportclub?
In deze les kijken de leerlingen kritisch naar de berichten, die ze delen via de Sociale Media. Op basis van met elkaar opgestelde criteria beoordelen ze de nieuwswaarde ervan voor anderen. De les is bedoeld voor leerlingen uit de onderbouw van het VO, maar ook geschikt voor oudere leerlingen.

Je kunt het lesmateriaal downloaden op de website van Station to Station.

Memolane zou in het PO ook gebruikt kunnen worden in combinatie met de les 'Klassendagboek met Twitter'.


Memolane - See, Search & Share from Memolane on Vimeo.

We stellen het erg op prijs als leerkrachten hun ervaringen met ons delen. Dat kan door een bericht achter te laten op ons Blog, te Twitteren naar @netwijs of te reageren via email info@stationtostation.nl
Heeft u ook een innovatieve les gemaakt of heeft u een innovatieve ICT toepassing die u geschikt vindt. Mail ons uw les of lesidee.

P.S. Wist u dat scholen die het C3LO netwerk hebben iedere twee weken een nieuwe les op het netwerk krijgen die door de leerlingen zelfstandig verwerkt kan worden? Deze wordt door onze onderwijsredactie ontwikkeld. Een voorbeeld vindt u hier

Het rendement van digitale ouderbetrokkenheid

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Het rendement van digitale ouderbetrokkenheid”. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Aanleiding voor de discussie was een blogpost op “Onderwijs in de 21e eeuw”. Er zijn diverse schoolwebsites, die mogelijkheden in zich hebben voor communicatie tussen ouders en school. Ook zijn er inmiddels enkele specifieke communicatieplatforms waar gebruik van kan worden gemaakt, al dan niet geïntegreerd in de schoolwebsite. De vraag is: Zitten ouders en scholen hier op te wachten? Wat levert het concreet op? En daar aan voorafgaand: Wat is de behoefte of het probleem waarvoor een oplossing wordt gezocht? Komt het aanbod van deze digitale tools voort uit de vraag of de vraag uit het aanbod?

Al snel kwam er een reactie m.b.t. de techniek en de gebruikte software. En dat is zeker een punt van aandacht. De techniek mag geen drempel zijn of belemmering vormen, want anders kom je met de inhoud niet verder. Maar dat gezegd hebbende is veel meer van belang wat je als school precies voor ogen hebt, wanneer je digitale middelen gaat inzetten in de communicatie met en tussen ouders.

doelstellingen
Welke ambitie heb je als school en waar komt deze vandaan? En sluit deze aan bij de behoefte die er is bij ouders? Die vraag laat zich niet eenvoudig beantwoorden. Het heeft ook helemaal niets met techniek te maken, maar is een communicatievraagstuk. Daarvoor moet er in beeld gebracht worden wat er aan communicatie plaatsvindt tussen de school en de ouders en tussen ouders onderling. Vervolgens moet onderzocht worden waar behoeftes liggen en waar verbeterslagen gemaakt kunnen worden. Geldt het voor alle ouders of vooral voor de ouders die hun kinderen niet meer zelf naar school brengen. Daarbij moet je als school je afvragen wat het standpunt is als het gaat om ouderbetrokkenheid en hoe open en transparant je wilt zijn. In eerder genoemd artikel worden een aantal fasen van ouderbetrokkenheid genoemd. Waar sta je als school en hoe ver wil de ladder beklimmen? Wat ook meespeelt, is de vraag in hoeverre de school communicatie tussen ouders onderling wil en zou moeten faciliteren. Welke rol spelen medezeggenschapsraad of ouderraad daarin?

Vanuit deze vraagstukken worden doelen geformuleerd. Pas daarna is de vraag aan de orde welk middel dan het meest geschikt is om deze doelen te realiseren. Daarbij dient wel opgemerkt te worden, dat het ook een keuze kan zijn om de ambities iets verder te leggen dan noodzakelijk vanuit de in kaart gebrachte uitdagingen of probleemstellingen. Misschien verloopt de communicatie al goed en wil je als school op een nog hoger plan komen of aan de slag met een stuk innovatie. Maar hoe dan ook zullen er doelen gesteld moeten worden voordat het middel gekozen kan worden.

dilemma
Het kan zijn, dat het voorlopig al voldoende is om de nieuwsbrief digitaal te versturen. Voordeel voor de ouders is, dat de kinderen hem niet vergeten of laten slingeren. Voordeel voor de school is, dat het flink scheelt in de kopieerkosten en in de tijd voor distributie. En voor die ouder, die geen mailadres heeft, kan een papieren versie beschikbaar worden gesteld. Duidelijkheid is hier geboden, want wanneer ouders kunnen kiezen, blijken velen de papieren versie te nemen in plaats van de digitale. Dat stelt je soms voor een dilemma: Kiezen we voor één manier of voor meerdere? Soms is het verstandig te kiezen voor één weg, soms is het rendement groter wanneer er iets te kiezen valt.

voorbeelden
Andere voorbeelden: fotoalbums, formulieren, aanmelden voor activiteiten zoals ouderavonden of overblijven, huiswerkkalender (Daarbij werd het voorbeeld genoemd van korte instructiefilmpjes bij het huiswerk om de leerlingen en de ouders op weg te helpen.), E-portfolio van de leerlingen om digitaal inzichtelijk te maken waar ze aan hebben gewerkt en hoe dat is verlopen (met feedbackmogelijkheid), beschikbaar stellen van toetsgegevens, voorbespreken van een ouderavond-onderwerp via een forum, tevredenheidspeilingen, digitaal heen-en-weer schrift, enzovoort.

Een belangrijk punt bij dit alles is de vraag tot hoe ver je kunt gaan en in welke situaties. Het nadeel van niet-mondelinge communicatie is, dat ook het stukje non-verbale communicatie ontbreekt. Je ziet niet hoe de ander reageert en of de boodschap overkomt zoals jij het bedoelt. Zeker wanneer er emoties in het spel zijn, kan de boodschap snel verkeerd overkomen en de situatie escaleren. De school zal dus de afweging moeten maken welke informatie digitaal wordt gecommuniceerd en welke mondeling.

aanbevelingen
Een paar belangrijke aanbevelingen tot slot:

• Breng goed in kaart wat je wilt en niet wilt als school.
• Bevraag ouders op hun behoeften en wensen, zonder ze direct allemaal in te willigen.
• Bouw de digitale communicatie rustig en doordacht op.
• Communicatie vraagt iets van beide partijen.
• Betrek ouders in het proces, bijv. via MR of OR.
• Denk bij het opzetten niet alleen vanuit de school, maar ook vanuit de ouders.
• Denk aan de privacyregels en de beveiliging.
• Stel een gedragscode op bij de gebruikte tools en geef de mogelijkheid misbruik te melden.
• Wees realistisch: niet alle problemen kunnen worden opgelost. De roddels bij het hek zijn van alle tijden …

Tot zover het verslag van de discussie. Was je niet in de gelegenheid om mee te doen, maar heb je wel waardevolle aanvullingen, inspirerende voorbeelden, opmerkingen of interessante links? Plaats jouw reactie onder deze blogpost.

Op discussiedinsdag.yurls.net vind je van alle discussies de bijbehorende interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussies. Heb je zelf een suggestie voor een interessant onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @Mennovh , @Emiel2punt0 , @WillemICT , @Sas2112 , @NSteutel , @PascalMarcelis , @michelboer , @Breginas , @RonaldBuitelaar , @jan_fasen , @JelvanRijn , @manonsusan , @robertdevilee , @DeOverdracht , @rob_vandijk

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Communiceren met leerlingen en ouders via Social Media

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Leerkrachten en docenten kunnen prima communiceren met leerlingen en ouders via Social Media ”. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Kinderen groeien op in het tijdperk van de Social Media. Ze krijgen een account bij MSN, Hyves of Facebook en communiceren met vrienden en klasgenoten. Ook steeds meer ouders en leerkrachten weten hun weg te vinden in de wereld van de Social Media. Naast de al genoemde platforms komen ook andere in beeld zoals bijvoorbeeld Twitter of de meer zakelijke LinkedIn.
Ligt hier niet een geweldige kans voor scholen om een verbinding te leggen en de Social Media tot een verlengstuk van de school te maken? Of kleven er teveel nadelen aan en moet je je als school, leerkracht of docent hier verre van houden?
Een vraag waar de meningen over verdeeld zijn. Enerzijds zien mensen dit als dé manier van communiceren van deze tijd en begrijpen ze de ophef niet. Anderzijds zijn er ook mensen, die school en privé graag gescheiden houden en liever rechtstreeks tegen iemand praten. Twee standpunten, maar sluiten deze elkaar per definitie uit? We noemen wat voorbeelden, tips en aandachtspunten vanuit de discussie.

Laten we beginnen bij de ouders. Zij vinden het vaak plezierig, wanneer ze door de school op de hoogte worden gehouden van wat er gebeurt op school. Vaak worden daarvoor nieuwsbrieven uitgegeven of berichten op de schoolwebsite geplaatst. Een vorm van communiceren waarbij er sprake is van eenrichtingsverkeer, omdat de ouders niet kunnen reageren. Wanneer door leerkrachten ook de email wordt ingezet om ouders te informeren, is er al meer gelegenheid om direct te reageren. Het contact blijft dan wel beperkt tot twee personen.
Wanneer andere media ingezet zouden worden, zoals een weblog, Hyvespagina of Twitter, dan zijn ouders ook in de gelegenheid om te reageren, waarbij ze ook weer onderling op elkaar kunnen reageren. Een digitaal schoolplein zullen we maar zeggen. Dat kan openbaar, zodat ook mensen van buiten de school mee kunnen kijken, maar ook besloten. Via de al eerder genoemde platforms of voor speciaal ontworpen platforms. Eén van de mogelijkheden die scholen hier voor al hebben is het Winkwaves Schoolplein, gericht op communicatie en samenwerking.
Afgezien van het feit, dat je nu meer de mogelijkheid hebt tot groepscommunicatie, ben je ook minder gebonden aan tijd en plaats. Dat geeft ook ouders, die niet in de gelegenheid zijn om naar school te komen, toch de gelegenheid om te participeren en betrokken te zijn.

Kijken we naar de leerlingen, dan zien we vaak een grote motivatie ontstaan, wanneer ze met de middelen van nu kunnen samenwerken, overleggen, discussiëren, maar ook verslag kunnen doen van projecten. Iedereen, die geïnteresseerd is, kan meelezen en reageren.
Tegelijk zien we, dat door de inzet van digitale communicatiemiddelen, ook andere vaardigheden worden aangesproken. Lukt het om kort en bondig te formuleren, zoals bij Twitter waar je maar 140 karakters mag gebruiken? Komt je boodschap goed over bij de lezer of kan deze het ook verkeerd interpreteren? Wat is het verschil tussen geschreven taal en gesproken taal? Tussen digitaal en rechtstreeks communiceren? Welke regels gelden er in het digitale sociale verkeer? Zijn er dingen, waar ik juist niet over schrijf, bijvoorbeeld omdat ik anderen er mee beschadig? Door hier aandacht voor te hebben, verrijk je niet alleen je lessen inhoudelijk door de zinvolle context, maar integreer je ook een stuk mediawijsheid en sociale vaardigheid in je onderwijs.
Naast de onderwijsinhoudelijke meerwaarde, zien we ook, dat communiceren via Social Media-platforms vaak als laagdrempeliger worden ervaren. Meerdere docenten en leerkrachten hebben de ervaring, dat kinderen en jongeren hier gemakkelijker vertellen wat hen dwars zit. In deze veilige setting kunnen zaken zo bespreekbaar worden gemaakt en kunnen contacten worden gelegd. Vervolgens kun je er naar toe werken om het ook mondeling bespreekbaar te maken.
Uiteraard vereist dit een professionele houding van de leerkracht, waarbij feitelijk geen andere regels gelden dan wanneer hij of zij op school contact zou hebben met de leerling. Een suggestie kan daarbij zijn, om als leerkracht of docent gebruik te maken van een aparte account in plaats van zijn of haar privé-account. Daarmee geef je ook naar leerlingen aan, dat je in je rol blijft.

Ook is er dan nog de communicatie binnen de school. Maken leerkrachten gebruik van elkaars competenties en delen ze kennis, ervaring en materialen? Daarin hebben ze een voorbeeldfunctie. Tegelijk blijkt, dat het de kwaliteit van het onderwijs ten goede komt, wanneer er sprake is van een goed gebruik van het sociale netwerk. Onderwijskundige Nienke Moolenaar promoveerde begin juni 2010 op dit onderwerp.
Gebruik maken van Social Media kan ook zorgen voor een stuk transparantie. Laat maar zien waar je mee bezig bent! Naast een goede communicatie met de ouders is het ook nog eens een stuk PR voor de school. Voor scholen valt hier nog veel te ontdekken én te winnen! Maak daarin niet te grote stappen, maar laat het langzaam groeien en ontwikkelen.

Wanneer je als individuele leerkracht of als school besluit om Social Media in te zetten, is het verstandig hier vooraf goed over na te denken:

• Vraag je af wat je wilt bereiken en wat je doelstelling is.
• Kijk vervolgens welk middel, of wellicht een combinatie van middelen, het meest geschikt is om je doel te bereiken.
• Maak een plan van aanpak voor jezelf. Bedenk hoe je e.e.a. gaat organiseren, wie en wat je nodig hebt en welke afspraken er gemaakt moeten worden.
• Communiceer tenslotte duidelijk naar alle betrokkenen: collega’s, ouders en leerlingen. Geef duidelijk aan wat je plan is en welke afspraken er gelden. Organiseer eventueel een bijeenkomst om het gekozen medium te laten zien en toe te lichten.
  

Een mooi praktijkvoorbeeld is De Esdoorn in Elst, die via Twitter verslag lieten doen van het schoolkamp. Daarvoor werd een aparte account gebruikt, die leerlingen gezamenlijk gebruikten. Voor sommige ouders aanleiding om het Twitter ook eens te gaan verkennen.
Een ander voorbeeld is het project “Rapadonië” van Sanne Kuyt, waarbij Twitter op een fantasierijke manier onderwijskundig wordt ingezet.

Nog een paar belangrijke aandachtspunten op een rij:

• Blijf er op letten, dat niet het middel, maar het doel en de inhoud centraal staat. Belangrijke kernwoorden: uitdagend, relevant, betrokken.
• Heb aandacht voor de privacy-regels, die gelden. (Ook via bijv. Twitter mogen niet zomaar allerlei foto’s gedeeld worden met kinderen er op)
• Zorg voor een beheerder, die het communicatieplatform op orde houdt.
• Met elk medium bereik je maar een deel van je doelgroep. Zorg dus, voor een integrale aanpak, waarbij verschillende media op elkaar aansluiten of elkaar aanvullen.
• Wees je bewust, wát je deelt en met wie.
  

Tot zover het verslag van de discussie. Er valt nog veel meer over te zeggen! Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost.
De links die genoemd zijn tijdens de discussie zijn terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Over twee weken weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!