Scholen pas op met foto's! Terecht of bangmakerij?

Het onderwerp gisteren op #netwijs Discussie Dinsdag was “Scholen pas op met foto's! Terecht of bangmakerij?”.  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Deze week stond er een artikel in Trouw met als titel ‘Denk goed na voor je een 'even' een foto op internet plaatst’. Het ging over het toenemende gebruik van fotoherkenningssoftware. Het zal niet zo lang meer duren wanneer ook grote partijen als Google en Facebook deze software ook ter beschikking zal hebben en actief zal gebruiken. Uiteraard om het voor ons als gebruiker nóg handiger te maken!

Op het internet is steeds meer data te vinden over ons. Deels zijn we daar zelf verantwoordelijk voor door alles wat we op onze profielpagina’s zetten bij bijvoorbeeld de sociale media. Door de gezichtsherkenningssoftware kan de foto op onze profielpagina gematched worden met foto’s op een andere site. Dat kunnen ook foto’s zijn, die we niet zelf hebben gepubliceerd, bijvoorbeeld een foto op straat waar jij per ongeluk ook op staat. Zo is dus vast te stellen, dat jij daar was op dat moment en via je profielpagina is ook meteen je naam e.d. bekend.

De vraag is of je hier als school iets mee moet? Kun je nog met een gerust hart een fotoalbum op je schoolwebsite plaatsen met rijen foto’s van alle activiteiten die je met de leerlingen onderneemt? Of zet je de foto’s op het intranet of deel je ze via een andere weg met ouders? Openbare foto’s op de schoolwebsite kunnen door de gezichtsherkenningssoftware gekoppeld worden aan bijvoorbeeld de hyvespagina van de leerling. Door gegevens te koppelen is dus vrij eenvoudig de nodige informatie van een kind op een rijtje te zetten.

Het onderwerp riep echter weinig reacties op. Het lijkt dus houdt de gemoederen niet echt bezig te houden. Degenen die wel reageerden waren ietwat verdeeld. Aan de ene kant werd aangegeven dat dat nu eenmaal de realiteit van nu is. Er staat nu eenmaal van alles over ons op het internet en daar doe je weinig aan. Kijk vooral naar de kansen en mogelijkheden die het internet biedt. Alles dichttimmeren kan echt niet meer in deze tijd.

Aan de andere kant werd ook aangegeven, dat je als school alert moet zijn. Wees zorgvuldig in welke foto’s je plaatst en vraag ouders om toestemming. Een ander geeft aan: “Gezichtsherkenning op Social Media kan een groot probleem worden. Kwaadwillenden kunnen met te veel gemak een slachtoffer kiezen.” Wat in elk geval belangrijk is om de kinderen een stukje mediaopvoeding te geven: Wees zuinig met informatie op je profiel. Zet niet zomaar allemaal foto’s op je profiel.

Ondanks de kanttekeningen was de teneur, dat het zo’n vaart niet zal lopen allemaal. “Laten we nu eens gewoon blijven en niet alles steeds opblazen. Achteraf valt het steeds mee.” Aan de andere kant de opmerking van een andere deelnemer: “Misschien krijgt Google toch gelijk met hun stelling: Als je niet wilt dat iedereen het ziet had je het niet online moeten zetten.” De vraag is in hoeverre je daar echter zelf de zeggenschap over hebt.

Hoe dan ook: Het belang van aandacht voor mediawijsheid op school en thuis is evident. Aan elke school en ouder de verantwoordelijkheid om dat goed op te pakken en zelf eveneens zorgvuldig om te gaan met foto’s of andere informatie.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @compie67 , @pietvsz , @TWierstra , @michelboer , @serverloos , @Eduadvies

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 20.00 uur en 21.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Safer Internet Day – Wat is jouw bijdrage aan een veilig internet?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Safer Internet Day – Wat is jouw bijdrage aan een veilig internet?”  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

“De Safer Internet Day is een jaarlijks terugkerende dag (iedere tweede dinsdag van februari) waarop in meer dan 70 landen in de wereld aandacht wordt gevraagd voor veilig internetgebruik door jongeren.” Zo lezen we op de website.  “Tijdens de Safer Internet Day 2012 staat het thema ‘connecting generations’ centraal waarbij internetgebruikers, jong en oud, aangemoedigd worden van elkaar te leren en zo samen veilig de digitale wereld te ontdekken: Discover the digital world together…safely!”

Hoe kun je daar individueel en/of als school concreet een bijdrage aan leveren? Zeker als school heb je diverse gelegenheden om generaties met elkaar in contact te brengen en kennis en ervaringen te delen. Tussen leerkrachten en leerlingen, met ouders, met opa’s en oma’s. Leren ván elkaar en mét elkaar. Tijdens de discussie werd aangegeven, dat leerlingen ook heel goed van elkaar kunnen leren. Maar dan moeten ze die gelegenheid wel krijgen!

Je kunt als school of als ouders de neiging hebben allerlei regels op te stellen, filters in te stellen, zaken af te schermen of te verbieden. Daarmee kun je, tot op zekere hoogte, een veilige omgeving creëren. De andere kant is echter, dat het een kunstmatige situatie is. Je schermt een gedeelte van de werkelijkheid af. Leerlingen komen zo met bepaalde zaken niet in aanraking en leren er dus ook niet mee om gaan. Door leerlingen zelf tegen zaken aan te laten lopen, leren ze zelf ook zoeken naar oplossingen. Daarbij kunnen leerlingen elkaar heel goed ondersteunen en tips geven.

Uiteraard vraagt dat wel om een klimaat waarin alles bepreekbaar is en leerlingen elkaar op een positieve manier behulpzaam kunnen zijn. Ook zul je als leerkracht e.e.a. goed in de gaten moeten houden. Immers ook leerlingen die goed in de materie thuis zijn en weten wat ze doen, zien wel eens wat over het hoofd en weten ook niet altijd alles. Dan zul je als leerkracht dus de nodige begeleiding moeten geven. Zeker waar het leerlingen betreft die te overmoedig zijn, dan wel leerlingen die heel naïef en goedgelovig zijn of weinig weerbaar. En dat vraagt dus van de leerkracht kennis van zaken. Zowel van de materie als van de leerlingen.

Het gevaar van gebrek aan mediawijsheid bij de leerkracht is, dat leerlingen niet de begeleiding krijgen die ze nodig hebben en alles maar kunnen doen. Een ander gevaar is, dat alles aan banden wordt gelegd om ‘de leerling te beschermen’, en je er dus al school verder geen aandacht aan hoeft te besteden.

Uiteraard is het niet altijd zo zwart-wit. Waar het om gaat is: Wat willen we onze leerlingen leren als het gaat om mediawijsheid? Hoe willen wij hen voorbereiden op de maatschappij en hen leren zich daarin staande te houden? Brengen we ze alleen ‘kennis over’ bij of laten we ze ook leerervaringen opdoen? Elke school heeft daarin zijn eigen keuzes te maken, liefst mét betrokkenheid van ouders, die vaak net zo zoekende zijn.

Een concreet voorbeeld: Eén foto op het internet kan voor een leerling al heel wat schade berokkenen, zoals een foto van zichzelf in zwemkleding. Voor de ene opvoeder reden om kinderen te verbieden foto’s op het internet te zetten. Voor de ander reden om het te laten gebeuren en vervolgens bespreekbaar te maken.

Uiteindelijk zal een leerling zelf zijn keuzes daar in moeten maken. Dat is een groeiproces. Maar wel een noodzakelijk proces. Het internet speelt immers een toenemende rol in de samenleving. Veilig leren omgaan met internet kan daarom niet vroeg genoeg beginnen! Regelmatig aandacht hiervoor heeft zijn effect bewezen!

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @GuusBouwhuis71 , @Sjaboepaan , @pietvsz , @ictvliedberg

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Is de beveiliging van gegevens en dataverkeer op scholen wél in orde?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Is de beveiliging van gegevens en dataverkeer op scholen wél in orde?”.  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

In de afgelopen dagen was het onderwerp ‘beveiliging’ een hot issue nadat bleek, dat bepaalde overheidswebsites niet meer veilig waren, omdat het bedrijf dat de beveiligingscertificaten uitgegeven had gehacked was. Dat heeft nogal wat consequenties. Is het nog wel veilig om je belastingaangifte e.d. digitaal te versturen?

Dit bracht ons bij de vraag in hoeverre netwerken op scholen en het dataverkeer van en naar scholen eigenlijk is. Steeds meer software is webbased en is dus ergens online te vinden. Denk aan educatieve software, maar ook aan schooladministratiesystemen. Ook maken steeds meer scholen gebruik van bijvoorbeeld een intranet om allerlei documenten op te slaan en te delen. Maar hoe veilig is dat eigenlijk? Is dat te controleren en gebeurt dat dan ook?

Ook het computernetwerk van de school zelf is een punt. Is de beveiliging goed op orde om indringers van buiten de school ook inderdaad buiten te houden? Onderzoeken in het verleden en ervaringen van discussiedeelnemers laten zien, dat er vaak nog de nodige losse eindjes zijn.
Zo komt het geregeld voor, dat het draadloze netwerk in de school niet beveiligd is en dus toegankelijk van buitenaf. Nog even los van de vraag wat er in de school te halen valt aan interessante informatie, biedt het kwaadwillenden de mogelijkheid om via de internetverbinding van de school ongewenste zaken te distribueren zonder dat je er direct erg in hebt. Totdat anderen schade toegebracht wordt en na onderzoek jouw school als bron wordt aangewezen.
Ook komt het vaak voor, dat computers onbeheerd aan staan en waarop een leerkracht of docent nog staat ingelogd. Zelfs de beste beveiligingsmethoden helpen dan niet meer. Leerlingen of anderen die in de school rondlopen hebben daarmee de mogelijkheid om allerlei documenten te bekijken. Omdat men wachtwoorden van emailapplicaties en andere sites geregeld automatisch opslaat op de computer zijn die dus ook gemakkelijk te openen.
Of wat te denken van een GGD, een vertegenwoordiger, een schoolbegeleider, die vraagt of hij of zij gebruik mag maken van het netwerk al is het alleen maar voor de internetverbinding? Zijn daar afspraken over gemaakt?

Tijdens de discussie kwam de vraag wel op in hoeverre er wat te halen is op een school. Wat heeft een extern iemand er aan om het netwerk van de school te hacken? Wellicht niet eens zo heel veel. Anders wordt het wanneer er sprake is van een leerling in een bijzondere situatie, zoals mishandeling, een gecompliceerde scheiding of een lopende klachtenprocedure. In dat geval zou er een mogelijk belang zijn bij het digitaal inbreken op school. De vraag is hoe groot dat risico is.
Daarnaast is natuurlijk in zijn algemeenheid sprake van recht op privacy van zowel leerlingen, ouders als personeel. Daarin heeft de school hoe dan ook een verantwoordelijkheid.

Los van de privacy is er natuurlijk nog het risico, dat door middel van een virus je netwerk plat komt te liggen. Daarmee ben je als school meteen flink gehandicapt.

Vanuit de discussie een paar belangrijke handreikingen:

• Vraag bij de netwerkbeheerder na hoe de beveiliging geregeld is en hoe e.e.a. te controleren valt.
• Maak je gebruik van webbased applicaties voor bijvoorbeeld het administratiesysteem of van een intranet? Maak ook dan de beveiliging eens bespreekbaar. Al is het maar om te weten hoe het geregeld is.
• Zorg dat de benodigde updates ook geregeld worden uitgevoerd.
• Controleer of het draadloze netwerk in de school beveiligd is. Zo niet, laat dat dan alsnog in orde maken.
• Laat als leerkracht of docent in bijvoorbeeld pauzes de computer niet onbeheerd achter terwijl je nog bent ingelogd. Log altijd uit of vergrendel de computer.
• Maak binnen de school afspraken over het verantwoord omgaan met privacygevoelige informatie. Maak elkaar bewust van mogelijke gevaren. Bespreek welke informatie echt veilig opgeborgen dient te zijn.
• Spreek af dat wachtwoorden zo af en toe moeten worden gewijzigd. Voorkom daarbij de voor de hand liggende wachtwoorden met voornamen en geboortedata.
• Hoe worden leerlingendossiers en onderzoeksgegevens e.d. verstuurd naar bijvoorbeeld een hulpverlener of schoolbegeleidingsdienst of een andere school? Zij deze versleuteld of door anderen eenvoudig te openen?

Het belangrijkste punt lijkt vooralsnog te zijn: bewustwording. Hoe zijn de zaken bij ons op school geregeld, zijn er interne afspraken en worden die ook nagekomen? En verder een portie gezond verstand!

Tot zover het uitgewerkte verslag van de discussie. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je nog enkele bijbehorende interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussies. Heb je zelf nog aanvullende opmerkingen, ideeën of ervaringen? Reageer op dit blog!

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @GUPAGEBO , @marboneveld , @compie67 , @Sjaboepaan , @djsjollema , @anthonyvanderzande , @pietvsz , @raoulteeuwen , @Marathonkeje , @mariekemove

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!