iPadschool – OBS Tweespan - Het beste van beide werelden

Op donderdag 12 september 2013 bracht ik een bezoek aan OBS de Tweespan in Heenvliet. Sanne Moonen, is de nieuwe ict coördinator op OBS Tweespan. Sanne en ik volgen elkaar al een tijd via de social media en zij heeft bij Station to Station de Post HBO opleiding voor ict coördinator gevolgd.

Interessant dus om eens te bekijken wat Sanne allemaal heeft opgezet op OBS Tweespan rondom onderwijs met ICT.

Alle leerlingen hebben een eigen iPad gekregen, maar werken daar echt niet de hele dag mee. Sanne omschrijft het als ‘het beste van beide werelden’. We doen met de iPad juist die dingen waar de iPad goed in is en daarnaast gebruiken we gewoon nog de methode gebonden software en hebben niet ons hele onderwijskundige concept omgegooid.

Wel willen we differentiëren en handelingsgericht werken zo goed mogelijk vormgeven. Hierbij is het van belang dat we instructie geven aan juist die leerlingen die dat nodig hebben en leerlingen vrijer laten die dat aankunnen. Vrijheid in gebondenheid.

In de ochtend staat rekenen, taal en spelling op het programma en krijgen leerlingen instructie op maat.  De rekenmethode wordt bijvoorbeeld als volgt ingezet: voorafgaand aan een nieuw blok maken de leerlingen eerst de rekentoets. Op basis van deze uitkomsten krijgen de leerlingen dan (al dan niet klassen doorbrekend) instructie op maat voor de onderdelen die ze nog niet voldoende beheersen.

De leerlingen die op dat moment geen instructie krijgen voor bijvoorbeeld rekenen werken op de iPad met de Rekentuin of  op de computer met de educatieve  software behorend bij de methode.

In groep 3 kunnen leerlingen diverse activiteiten kiezen, waaronder ook activiteiten op de iPad, die soms naadloos aansluiten bij de methode of juist zó gearrangeerd zijn met behulp van QR codes, dat leerlingen snel en makkelijk opdrachten kunnen maken of instructies kunnen terugluisteren.

In de middag staan de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en biologie centraal. Er wordt dan vooral veel thematisch en samenwerkend geleerd. Alle groepen werken dan wel rondom hetzelfde thema, maar op hun eigen niveau. Hier worden de iPads ingezet als ze bruikbaar zijn (bijvoorbeeld om te filmen of om foto’s te maken).

Het doel is uiteraard om  beter onderwijs te realiseren met behulp van ICT middelen. Hierbij worden zowel iPads als pc’s ingezet. Samen met de intern begeleider ga ik na de Cito afnames bekijken of er door deze manier van werken ook betere resultaten zijn geboekt.

Wordt vervolgd.

Wat werkt met ICT in het onderwijs

Op woensdag 24 april werd de jaarlijkse conferentie "Wat werkt met ICT in het onderwijs" georganiseerd door Kennisnet in het Diligentia Theater in Den Haag. Tijdens het congres delen onderzoekers en onderwijsprofessionals in korte pitches van 5 minuten de onderzoeksoogst van het afgelopen jaar. Dit jaar werd niet alleen onderzoek dat door Kennisnet werd geregisseerd, maar ook extern onderzoek uit Nederland en België gepresenteerd.

Kennisnet is een wetenschappelijk tijdschrift 4W gestart over opbrengsten en werking van ict in het onderwijs. 4W verschijnt elk kwartaal en biedt een actueel overzicht van wat we weten over ict voor leren, organiseren en professionaliseren. Aanmelden is gratis en zou ik zeker doen!

Er werden tijdens de conferentie in totaal vijftien pitches gegeven rondom vijf onderzoeksgebieden:

1. Meten en maatwerk
2. Mediawijsheid
3. Taal en Rekenen
4. Onderwijstijd
5. Professionalisering

Vijftien onderzoeken
In één dag ben je snel op de hoogte van vijftien onderzoeken over "Wat werkt met ICT in het onderwijs". Na elke pitch was er ook gelegenheid om kennis te maken met de onderzoekers en vragen te stellen.

De dag werd geopend door Sanna Järvelä met een Keynote rondom het onderwerp ‘Socially shared regulation of learning – Preparing students to the 21st century learning’

Zelfregulering
Wat mij is bijgebleven van deze presentatie is dat leerstrategieën makkelijk aan te leren zijn, maar dat leerlingen deze stategieën niet (altijd) uit zichzelf toepassen. De vaardigheid op zichzelf aanleren is niet genoeg. Het gaat ook om motivatie. Daarbij spelen emoties een belangrijke rol om de leerstategie ook daadwerkelijk te gebruiken als je hem nodig hebt.

Goede studenten reguleren zichzelf  en elkaar. Het bestuderen van je eigen kennis en vaardigheden en dit onderhouden en uitbreiden is een levenslang proces. Zelfregulering kun je leren en steeds beter in worden. Nadenken over je eigen denken... Welke taak  moet ik volbrengen? Welke doelen ga ik stellen? Wat is mijn planning? Welke strategie kies ik? De aanpak doet me denken aan de beertjesmethode van Meichenbaum.

Co reguleren
Co reguleren is elkaar helpen in het samenwerkingsproces. Elkaar feedback geven. Plannen. Vragen stellen etc. Wat is ons doel? Wat is hiervoor de beste strategie? Wat is de beste strategied waar we het allemaal overeens zijn?
Computer Suported Collabrative Learning
Hierbij gaat het om het samenwerkend leren, maar dan is er een technisch middel dat de samenwerking ondersteund. Dit kan bijvoorbeeld een smartphone, tablet of pc zijn. Om succesvol te zijn als school moet er een goed theoritisch concept aan ten grondslag liggen en heb je creatieve leerkrachten nodig. Een voorbeeld hiervan is de UBIKO school.
Hieronder de twee presentaties die mij het meest zijn bijgebleven in positieve zin:

Leren ‘leren’ van een virtuele agent
Kinderen moeten dus leren hoe ze moeten leren. Zij beschikken niet over voldoende metacognitieve vaardigheden om te weten hoe ze moeten leren. In het onderwijs is er onvoldoende aandacht voor het aanleren van deze vaardigheden. Inge Molenaar heeft aan de Radboud Universiteit een virtuele agent ontwikkeld die leerlingen helpt om op een actieve manier te leren en te reflecteren op hun eigen leerproces door het geven van feedback. Dit leidt ook tot beter groepsleren.

Schrijfonderwijs
Het schrijven van teksten is een complex proces: geschreven teksten van leerlingen tussen groep 6 en groep 8 van de basisschool laten nauwelijks verbetering zien.
Het computerprogramma Tio-schrijven is een leeromgeving voor schrijvers in ontwikkeling en levert leerwinst op, zo wijst onderzoek van Theo Pullens verbonden aan de Avans Hogeschool uit.

 Lees alle verslagen over alle onderwerpen op de website van Kennisnet.

De concrete winst van Onderwijs met ICT in het afgelopen schooljaar

Het onderwerp gisteren op #netwijs Discussie Dinsdag was “De concrete winst van Onderwijs met ICT in het afgelopen schooljaar”.  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Het schooljaar zit er voor sommigen al weer op. Anderen moeten nog even doorbikkelen. Een goed moment om even terug te kijken. Op vrijwel alle scholen is ICT ingezet. Maar heb je er ook bij stil gestaan wat dat je nu concreet heeft opgeleverd? Hoe is je onderwijs er beter van geworden? Wat heb je er concreet van teruggezien bij je leerlingen?

Helaas kwamen er slechts enkele reactie binnen. Een aantal concrete punten die genoemd werden als winst in het afgelopen schooljaar:

• Hard gewerkt om ICT te integreren als leerkracht
• Team begin te snappen, dat ICT een rol speelt in de zorg
• Beter gebruik digiborden
• Bepaalde taken met ICT op lossen: inoefenen, extra oefenen -> Bloon, rekentuin
• Dat teamleden ICT als middel zien naast werkbladen, extra instructie etc.
• Kans voor leerlingen om te netwerken op nieuwe manier, zich nieuwe vaardigheden eigen te maken.
• Een leerling die zijn zelfvertrouwen hervond door de positieve reacties op zijn digitale portfolio.

Een kort rijtje. Gelukkig heb ik met eigen ogen nog tal van prachtige voorbeelden gezien op tal van scholen, waar prachtige dingen zijn gedaan. Waar de inzet van ICT echt concreet meerwaarde heeft gehad voor leerlingen, leerkrachten, docenten en ouders.  Jammer dat we daar vaak zo weinig oog voor hebben en het zo weinig met elkaar delen.

Nog een nadenkertje tot slot: Wordt de vooruitgang geboekt door de ict of door een meer leerlinggestuurde aanpak? Of door de inzet van de juiste middelen op het juiste moment ...

Tot zover de discussie. Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar wil je wel je successen delen? Reageer dan op dit blog, via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT of via Facebook.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @michelboer , @IMA_College , @anitabracke , @pietvsz

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 20.00 uur en 21.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Diploma uitreiking Netwijs Opleiding RVKO

Op 25 juni 2012 hebben weer 9 deelnemers van de RVKO hun Post HBO diploma "Netwijs Opleiding ICT coördinator in het onderwijs" in ontvangst mogen nemen.

Tijdens het spelen van het "Vier in balans spel" werden weer veel ICT ervaringen uitgewisseld. Dit spel is door ons ontwikkeld om kennis met elkaar te delen aan het eind van de opleiding. Er zijn vragen geformuleerd rondom Visie en beleid, Opleidingen en trainingen, Digitaal lesmateriaal en Techniek.

Hieronder een aantal uitspraken van deelnemers wat de opleiding heeft opgeleverd voor de school:

• Van school zonder visie en beleid op ICT-gebied, naar school waar overal computers en digitale  schoolborden ingezet worden met enthousiaste leerkrachten die ervoor gaan!
• "Veilig geleerd, niets geblokkeerd"
• In twee jaar tijd van computer als mooi stukje decoratie tot puzzelstukjes op de juiste plek en handvatten om met programma’s aan het werk te gaan als aanvulling op het dagelijkse onderwijs.
• ICT in het onderwijs zorgt ervoor dat kinderen individueel op hun eigen niveau kunnen werken en dat de lessen, d.m.v. het digibord interactiever worden en visueel ondersteund kunnen worden.
• Groep 8 in 'the cloud' en de kleuters in 'de wolken' ..........met het digitale schoolbord.

We kunnen terugkijken op weer een geslaagd studiejaar! 

Ook interesse in onze opleidingen voor iCoach of ICT coördinator? Kijk op onze website voor meer informatie.Nu extra voordelig aanmelden met onze zomeraanbieding!

IPON Social media en onderwijs

Op 28 en 29 maart stonden we als KPN Onderwijs en Station to Station op de IPON (ICT Platform Onderwijs Nederland) beurs in Utrecht.

Karin Winters (KPN Consulting), Remco Pijpers (Mijn Kind Online) en Anthony van der Zande (Station to Station) gaven een presentatie met de titel: Social Media in het onderwijs, een creatief traject van vallen en opstaan.

Bring Your Own Device (BYOD)
Na het voorstelrondje in het rumoerige rode theater en het vaststellen dat leerlingen steeds vaker hun eigen smartphone meenemen, blijkt uit recente cijfers van Mijn Kind Online: 25% van de 8 en 9 jarigen heeft een smartphone en maar liefst 90% van de 11 en 12 jarigen is in het bezit van een smartphone.

Stelden we de aanwezigen de vraag: Mobieltjes in de klas?
Ja, gebruiken voor interactieve toepassingen of
Nee, mobieltjes zorgen enkel voor afleiding, beperken tot een minimum.

In de twee sessies was het overgrote deel het eens met de stelling dat je deze devices best eens in kan zetten tijdens de les als dit de les ten goede komt. Uiteraard niet bij elke les, maar zet het middel in om het doel van je lesonderdeel te versterken. www.mentimeter.com of www.socrative.com kunnen bijvoorbeeld heel goed gebruikt worden om een mening te pijlen en vragen te stellen.

Praktische voorbeelden
Verder hebben we tijdens onze sessie geprobeerd laagdrempelige praktische handreikingen te geven om met social media aan de slag te gaan op school. Hoe kun je Facebook inzetten? Hoe kun je Twitter gebruiken? Maar ook: Welke informatie is wel en niet waar op internet en hoe leer je leerlingen goede zoek vaardigheden.

Webcare
Het laatste onderdeel ging over webcare, hierover heeft André Manssen een mooi blogje geschreven.
Social media gebruik is onderdeel van de grote paraplu: Mediawijsheid.

Mediawijsheid
De vier onderdelen van Mediawijsheid werden toegelicht door Mijn Kind Online: Techniek, Creativiteit, Analyse en Reflectie, terug te vinden in het handboek Mediawijsheid.

Benieuwd hoe uw school ervoor staat rondom Mediawijsheid? Doe de gratis Quickscan!

Hieronder is de presentatie te vinden:

Ipon presentatie social media en onderwijs

View more PowerPoint from Karin Winters

Bezuinigingen op onderwijs geen goed idee voor Passend Onderwijs met ICT!

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Bezuinigingen op onderwijs geen goed idee voor Passend Onderwijs met ICT!”  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Als reactie kwam er een voorstel voor een alternatieve stelling: ‘ICT de oplossing voor bezuinigingen op Passend Onderwijs!’ Dat heeft een wat andere lading. In beide gevallen staat echter centraal dat ICT een belangrijk middel is als het gaat om realiseren van Passend Onderwijs.

Dat vraagt echter wel een gezamenlijke inspanning, zo bleek in de discussie. Allereerst van de leerkracht zelf. Tijdens eerdere discussies hebben we al geconstateerd, dat er nog veel te weinig gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden, die ICT biedt. Bijvoorbeeld om bepaalde leerstof op maat aan te bieden of te verwerken of om een instructie te herhalen. Mogelijkheden te over en vaak nog gratis te gebruiken ook! Het vraagt wel een actieve houding van de leerkracht: Op zoek gaan naar wat er is, uitproberen, met collega’s er over praten, alternatieven onderzoeken, organiseren. Het komt je niet aanwaaien! En je zult er echt open voor moeten staan.

Daarnaast vraagt het ook een inspanning van de directie. Die zal ook op dit gebied leiderschap moeten laten zien: visie moeten ontwikkelen, beleid moeten vastleggen, leerkrachten stimuleren en de ruimte geven om te onderzoeken en te experimenteren met nieuwe middelen, beter gebruik maken van bestaande middelen, uitstralen dat onderwijs leuk ís en niet leuk moet wórden, leerkrachten uitdagen om hun creativiteit in te zetten.
Dat is niet eenvoudig! Toen we het twee weken geleden hadden over de inzet van ICT speciaal voor kinderen met een beperking kwamen er opvallend weinig reacties. ‘Hoe zet je nu specifiek voor zorgleerlingen ICT in?’ lijkt nog een lastige vraag te zijn! En dat terwijl er zoveel kan! Maar dat vraagt wel om kennis en vaardigheden bij de leerkrachten. En als die er niet zijn, dan zal daar in geïnvesteerd moeten worden. Alleen dán kan ICT een bijdrage leveren aan een oplossing.

Het vraagt ook om keuzes maken, zo werd in de discussie aangegeven. Je kunt als school niet alles doen en alles oppakken. Durf nee te zeggen tegen zaken die niet tot de kerntaken van het onderwijs behoren. Niet alleen kijken naar de opbrengsten, maar ook naar het plezier om te leren. Verwacht van jezelf dezelfde creativiteit als die je ook van je leerlingen verwacht!

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT.
Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @GuusBouwhuis71 , @Sjaboepaan , @Kajrietberg , @Riaanlous, @anthonyvdzande

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Deel je ICT parel! Terugblik!

Het onderwerp tijdens Discussie Dinsdag was "Geen discussie! Deel je ICT parel! Terugblik!" 

In dit artikel alle parels op een rij die werden getweet tijdens de discussie. Mocht je vragen hebben over één van de parels? De afzender staat erbij en de websites naar de genoemde diensten en artikelen ook.

Alle medewerkers van Station to Station wensen u hele fijne feestdagen en veel ICT successen in het nieuwe jaar toe.

1. Gebruik www.wallwisher.com en www.mindmeister.com als je online wilt brainstormen. Erg handig, omdat je makkelijk kan structuren en aan het eind de brainstorm kan meegeven. Daar kunnen post its niet tegenop. @anthonyvdzande 
2. Gebruik live@edu als elektronische leeromgeving voor de bovenbouw door: @kbszonnewijzer 
3. ICT projecten eTwinning: Let’s make art  http://new-twinspace.etwinning.net/web/p22557/welcome en Be smart with your Phone door: @compie67 
4. Digirapport zie de website: http://www.digirapport.eu/  ook met toetsregistraties voor WIG 3 door: @ictvliedberg
5. De website met de foto's bijgehouden door de leerkrachten en de invoering van de Taalverhaal software. De leerkrachten hebben we enthousiast gekregen door elke groep een fotocamera van school te geven. Daarna een teamscholing te organiseren voor het uploaden van de foto's naar de website. Daarna positieve reacties van ouders als stimulans om door te gaan. Door: @ictvliedberg 
6. Bekruipt je soms het gevoel dat je lessen aan een opfrissing toe zijn, of de gedachte 'Dit jaar ga ik eens iets nieuws uitproberen!'?  Haalbare technologieën die zonder al te veel voorkennis eenvoudig toepasbaar zijn in ons onderwijs. http://edutech.pen.io/ Door: @devlies
7. Gebruik tagclouds voor goed taal onderwijs. Tagclouds maken voor zelfpresentatie of omgekeerd: als resumé tekst vooraf/achteraf als trigger voor gespreksvaardigheid. Gebruik: www.tagcrowd.com , www.wordle.net of http://www.tagxedo.com/ Door: @devlies
8. De website: http://www.web20opschool.be/ heeft een verzameling van interessante Web2.0 toepassingen voor het onderwijs. Ze zijn gerangschikt in verschillende categorieën die je in het menu links vindt. Misschien zijn ze bruikbaar in de klas, misschien op school, misschien bij je thuis. Ze zijn soms handig, soms interessant, soms gewoon leuk. Door: @devlies

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een parel die je wilt delen? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT
Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle linkjes van alle voorgaande discussies.

Wat werkt op school?

Stel: een school verhuist naar een nieuwe locatie met nieuw meubilair en veel moderne leermiddelen. In het personeelsbestand heeft zich een groot aantal wijzigingen voorgedaan. Er is een enthousiaste directeur en dito ICT coördinator. Het team staat open voor vernieuwingen, zonder nu meteen de vertrouwde werkwijze in één keer overboord te willen zetten.
Het geeft mogelijkheden voor een nieuwe start en biedt potentie om de gang van zaken op school opnieuw tegen het voetlicht te houden. Zo dacht ook Marten Hazenberg, directeur van CBS Van Panhuys uit Leek erover. Hij is zich gaan oriënteren op een ander onderwijsconcept. Wat wil ik in mijn school veranderen en hoe kan ik dat aanpakken? Wat is nu daadwerkelijk effectief? Natuurlijk passeren in zo’n denkproces woorden als Dalton, Jenaplan en Montessori de revue.

Hij liep (via www.watwerktopschool.nl ) aan tegen een onderzoek van onderwijswetenschapper Marzano. Uit een meta-analyse van 1.200 onderwijsonderzoeken (zowel uit de VS, Canada en Europa) is gebleken dat er 11 factoren zijn die een positieve invloed hebben op de leerprestaties. Een van de 11 is bijvoorbeeld de didactische aanpak van de leraar. Als die beter wordt, krijgen we hogere leerprestaties. Vervolgens is per factor op basis van de onderzoeken vastgesteld welke zaken specifiek tot hogere leerprestaties leiden.




Hierbij is dus niet gekozen voor één van de heersende onderwijsopvattingen, maar voor een samenstel van de meest effectieve elementen. Op basis hiervan besloot CBS Van Panhuys een nieuwe impuls te geven aan onderwijsvernieuwing.
Men heeft ervoor gekozen om de factor ‘Pedagogisch handelen en Klassenmanagement’ als eerste aan te pakken. Deze staat het dichtst bij de lespraktijk. Van daaruit worden in een meerjaren traject de andere factoren uitgewerkt.

ICT speelt hierbij een rol. De ICT coördinatrice heeft gesprekken gehouden met teamleden en observaties in de klassen gedaan m.b.t. het gebruik van ICT in de klassen. Daarna is in overleg met de directie is een beleidsplan opgesteld. De eerste opmerking in dit plan is dat de school een geleidelijke overgang wil van onderwijs als overdracht (globaal gezegd: oefenen op niveau met ICT) naar interactief onderwijs (waarbij leerlingen meer samenwerken, zelf op onderzoek gaan en hun werk goed kunnen presenteren). ICT als hulpmiddel om de leerstof te oefenen staat, net als pedagogisch handelen en klassenmanagement’, dicht bij de belevingswereld en praktijkervaringen van de leerkrachten. Vanuit die basis is de ontwikkeling gemakkelijker te realiseren. In die zin sluiten de ingeslagen weg en de inzet van ICT goed op elkaar aan.

Enkele doelen van het ICT beleidsplan die op korte termijn gerealiseerd gaan worden:
• We willen educatieve software inzetten dat delen van de methode voor taal/lezen en rekenen vervangt en alle mogelijkheden die het programma daarvoor in zich heeft benutten. De programma’s bieden ons structuur en de leerling en leerkracht kunnen de ontwikkeling goed volgen.
• Wij willen leerkrachten die de programma’s waar de leerlingen mee werken, beheersen zodat we een goede coach kunnen zijn.

Dit klinkt nog niet zo vreselijk ambitieus en vernieuwend, maar het is een bewuste keuze: starten bij de belevingswereld van de leerkrachten. Van daaruit worden in de komende jaren stappen gezet naar een interactief gebruik van ICT. Die ambities zijn tevens verwoord als doelstellingen in het genoemde plan.
Wij wensen de school veel succes!

Uitdagingen rond ICT in het Voortgezet Onderwijs

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Onderwijs met ICT in het VO. Wat zijn de uitdagingen?” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Het Voortgezet Onderwijs is wat betreft organisatie en inhoud wezenlijk anders dan het Primair Onderwijs. Hoewel er zeker ook overeenkomsten zijn m.b.t. Onderwijs en ICT, zijn er ook de nodige verschillen te benoemen. Wat zijn die verschillen en wat zijn de specifieke uitdagingen waar het VO voor staat?

Een belangrijke gezamenlijke uitdaging voor het PO en VO is onderlinge aansluiting. Welke vaardigheden worden in het VO van leerlingen verwacht en hoe kan het PO hen daar op voorbereiden? Wie doet wat? Daarover bestaat veel onduidelijkheid. Dat maakt het voor beiden lastig om op voort te borduren.

Ook in het VO begint het met Visie op Onderwijs en de rol die ICT daar vervolgens in speelt. Die visie is vaak onduidelijk en het beleid te vrijblijvend. Het Vier in Balans-model is wat dat betreft universeel. Wat willen we en gaan we dat doen? En hoe voorkomen we, dat wel allemaal laptops aanschaffen voor de leerlingen, die korte tijd later nauwelijks meer gebruikt worden, zoals onlangs te lezen viel in de Telegraaf?

Als we kijken naar de infrastructuur, dan hebben veel VO-scholen de computers in centrale ruimten en/of computerlokalen staan. Ook de aanwezigheid van digiborden of beamers verschilt per lokaal. Voor docenten is dat dus een variabele waardoor het lastiger is dan in het PO om ICT in je lessen een concrete plaats te geven. Een belangrijke uitdaging is dus om de faciliteiten per lokaal te standaardiseren. Dit biedt de docenten zekerheid en het kost ze minder tijd in het zelf klaarzetten van de apparatuur. Ook roostertechnisch zou bekeken kunnen worden in hoeverre het mogelijk is om met meer vaste lokalen te werken.

Wat betreft de materialen zijn veel docenten zoekende naar goede materialen, die aansluiten bij hun methoden. Uitgeverijen spelen hier wel op in, maar vaak zijn die digitale materialen minder geschikt voor klassikaal gebruik en meer gericht op de verwerking. En al zou het geschikt zijn voor tijdens de les, dan is het probleem opnieuw de infrastructuur, want vaak zijn er geen computers beschikbaar voor de leerlingen zelf en, zoals eerder gezegd, zijn ook niet in alle lokalen digiborden of beamers aanwezig.
Ook gratis is er veel beschikbaar. De kunst is alleen om in het overweldigende aanbod dát materiaal te vinden, dat voor jou als docent bruikbaar is.
Overigens hoeft het niet altijd vast te zitten op de beschikbaarhied van digitale lesmaterialen. Geef leerlingen bijvoorbeeld de ruimte om op een creatieve manier met een web 2.0-toepassing een leuke presentatie te geven. Laat leerlingen daar zelf ook in meedenken en geef ruimte voor hun ideeën. Maak ze mede-eigenaar van het onderwijs dat ze krijgen.

Wanneer er duidelijk beleid is en op basis daarvan ook de infrastructuur ingericht is en er voldoende digitaal materiaal beschikbaar is, komen we bij de docent zelf. Wil en kan deze ICT een plek geven binnen zijn of haar onderwijs en zo niet, wat wordt er gedaan om dat te veranderen?
Docenten moeten daarin elkaars kwaliteiten en creativiteit leren ontdekken. Tijd maken om elkaar enthousiast te maken en aan ideeën te helpen. Met elkaar ervaren wat de voordelen zijn. Zorg voor een goede uitwisseling binnen de eigen vakgroep. Bezoek samen eens een voorbeeldschool. Denk ook eens aan de faciliteiten, die Kennisnet daar voor biedt. Wellicht binnen elke vakgroep een ict-coördinator aanstellen?

Tot zover het verslag van de discussie. Was je niet in de gelegenheid om mee te doen, maar heb je wel waardevolle aanvullingen, opmerkingen of interessante links? Plaats jouw reactie onder deze blogpost.

Op discussiedinsdag.yurls.net vind je van alle discussies de bijbehorende interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussies. Heb je zelf een suggestie voor een interessant onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @tboutkan , @ronnyvoorhuis , @myrandreas , @BorisBerlijn , @mariekemove , @JannekeGielisse

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Mijn Onderwijs en ICT - voornemen voor 2011

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Mijn Onderwijs en ICT-voornemen voor 2011!” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

We sloten 2010 af met een terugblik. Logischerwijs starten we 2011 met een vooruitblik. Zo aan het begin van een nieuw jaar worden er nogal wat goede voornemens uitgesproken. We roepen wat in een opwelling of misschien wel vanuit een dieper innerlijke behoefte, maar in de praktijk blijft er van veel goede voornemens weinig over. Vaak omdat er geen concrete acties aan worden gekoppeld. Waarom wil ik dit en hoe ga ik dat bereiken?

Ook als het gaat om onderwijs en ICT is dat een reëel gevaar. Als je je dus iets voorneemt, vraag jezelf dan af waarom je het wilt en hoe je dat gaat bereiken. Op de website InfoNu.nl vonden we een paar herkenbare tips:

• Schrijf je doel op
• Vertel je goede voornemen tegen vrienden (en collega’s)
• Formuleer je doel positief
• Maak je voornemen specifiek en Meetbaar
• Visualiseer je doel
• Beloon jezelf

Via Twitter werden de volgende goede voornemens gedeeld. Voor anderen wellicht tot inspiratie!

• Ophouden met dingen doen waar je niet voor betaald wordt.
• Wel de vruchten plukken, maar niet de lasten dragen is geen goed idee.
• Collega's vertrouwen en veel ervaring geven met ICT.
• ICT daadwerkelijk eenvoudiger maken voor het onderwijs, zodat iedereen het kan toepassen door eventueel dubbel (administratief) werk en het schakelen tussen ict systemen te verminderen.
• Meer ICT door de leerlingen laten gebruiken.
• Mijn eigen vaardigheden verbeteren en verdiepen.
• Mijn collega's ictwijzer te maken, "ict overkomt je niet, je kan het gebruiken!" door allereerst collegiale consultaties, een nulmeteing en daarna gerichte miniworkshops. Dat kan zijn over edusoftware of ict-toepassingen.
• Twee keer een half uur op de dag om feeds, tweets, blogs, etc. te lezen! En de rest van de dag niet meer!
• Afronden Netwijs-opleiding en samen met collega's een helder ICT-beleid maken en uitvoeren.
• Het verschil maken om onderwijs met ICT onlosmakelijk te verbinden vanuit de onderwijskundige meerwaarde.
• Over een jaar wil ik meer theoretische kennis hebben over ICT&onderwijs.
• Over een jaar wil ik dat mijn WoordenWiki minimaal 200 actieve gebruikers heeft en vele kinderen er geholpen mee worden
• Mijn www.jufbica.yurls.net up-to-date houden zodat ik 20.000 bezoekers heb eind 2011
• Collega's motiveren, vaardigheden leren en enthousiast maken is onze grootste uitdaging!
• Meer bezig zijn met stimuleren van collega's en anderen tot het gebruik van ICT in de klas en het onderwijs.
• Aanbod voor basis ICT vaardigheden training (word etc.) proberen te realiseren binnen de stichting. Is nog nodig.

Tot zover de voornemens via Twitter. Was u niet in de gelegenheid om mee te doen? Plaats uw voornemen voor 2011 op het gebied van Onderwijs en ICT als reactie op deze blogpost. Meteen een stok achter de deur en een middel om aan het eind van het jaar te evalueren!

Op discussiedinsdag.yurls.net vindt u van alle discussies de bijbehorende interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussies. Heeft u zelf een suggestie voor een interessant onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @Wiswijzer2 , @Bica10 , @johnnybusca , @robertdevilee , @Mennovanh , @pieterhendrikse , @Sjappoo , @Viesieenpassie , @MeesterBoudewyn , @Boupas

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

En alvast voor in je agenda: 25 januari 2011 #netwijs Discussie Dinsdag LIVE vanaf de NOT. Dé kans om andere discussie-deelnemers reallife te ontmoeten! TweetUp 12.00-14.00u Stand B026 Hal 9 #NOT2011

Hoogtepunten ICT in het onderwijs

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Mijn ICT in het onderwijs-hoogtepunt!” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

De tijd van terugblikken is aangebroken. Lijstjes van hoogte- en dieptepunten in 2010 komen
her en der voorbij. Wij beperken ons tot een aantal persoonlijke hoogtepunten van discussie-deelnemers op het gebied van onderwijs en ICT. We geven een opsomming:

• Samen met een team ict-doelen stellen en merken dat het team nu vooruit gaat en blijft vragen om meer!
• De overstap naar een andere netwerk-leverancier.
• Subsidie van Kennisnet om leskisten te maken voor het team op het gebied van ICT en techniek.
• Een enthousiast verhaal van een leerkracht, die met cluster 4 leerlingen werkt: leerling, meervoudig gehandicapt, kreeg plezier in het aanklikken van de plaatjes.
• Levendige discussies door eigengemaakte interactieve situaties.
• Het aanschaffen van een digimethode Take it easy.
• De 24 laptops die klaar staan voor gebruik.
• Twitter ontdekken.
• Ontzettend veel nieuwe boeiende onderwijsmensen via Twitter ontmoet.
• Begonnen met Yurls. En dit jaar voor het eerst leerkrachtassistent VLL en Pennenstreken.
• De start van de kennisbasis ICT voor Pabo's (Digipabo)
• Ontwikkeling van allerlei tablets.
• Het SMART Content Creation Seminar
• Het besef dat ondanks alle inspiratie en goede voornemens er vooral iets moet gebeuren!
• Linux-onderwijs krijgt op steeds meer MBO's een serieuze positie in het curriculum.
• Bezoek PO en OCW op school : ICT en passend onderwijs
• Steeds meer online applicaties, die echt goed worden. Neem PowerPoint-alternatieven zoals Prezi.
• Nieuwe mogelijkheden Web 2.0
• Dé Conferentie voor Onderwijsvernieuwing en ICT van het CvI
• De discussie van Discussie Dinsdag.
• Internetverbinding is al schatkamer vol met mogelijkheden,allemaal hoogtepunten als je in schatkamer terecht komt en gaat snuffelen.
• Gastcollege met veel ICT voor de HAN (keuzevak lesmateriaal ontwikkelen)
• 5 jaar WikiKids.nl
• Nieuwe BICT
• Alle instructie lessen volgens Directe Instructie Model in Powerpoint.
• Het werken met de SMART Notebook Software
• Het bezoek aan de BETT en diverse Engelse scholen. Duidelijk andere visie daar.
• Optreden Sugata Mitra op Onderwijsdagen. Dat zet aan tot nadenken over rol leraar.
• Mensen (en tools en content) bij elkaar brengen, krachten bundelen en samen ontwikkelen.
  

En tot slot nog een mooi citaat van Linda Humme: “Ik denk, dat bijna elke stap in ICT wel een hoogtepunt is, stap voor stap ontdekken en verder gaan.”

Tot zover het verslag van de discussie. Was u niet in de gelegenheid om mee te doen? Plaats uw hoogtepunt van 2010 op het gebied van Onderwijs en ICT als reactie op deze blogpost.

Op discussiedinsdag.yurls.net vindt u van alle discussies de bijbehorende interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussies. Heeft u zelf een suggestie voor een interessant onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @henkvangils , @Boupas , @michelboer , @lexhupe , @Timgearz , @Wiswijzer2 , @pabopappa , @Laagwater , @Emiel2punt0 , @Tanjavandenberg , @lhumme , @karinvang , @trendmatcher , @CamelCaps , @VisieenPassie , @TwietAnita , @Rinske , @olafiolio ,

Op 4 januari 2011 weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Alle boeken in een ereader!

Het onderwerp van discussie dinsdag op 24 augustus was: “Over drie jaar alle boeken in een ereader!”. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

De eerste reacties op deze stelling zijn positief, alleen wordt de prijs van ereaders als mogelijk struikelblok genoemd. Hoewel er al ereaders te koop zijn vanaf 189 euro, je hebt dan weliswaar geen iPad (een ereader+) met alle multimedia mogelijkheden.

Binnen drie jaar
Over de stelling of het binnen drie jaar gaat lukken om alle boeken op ereaders te krijgen was wat onenigheid, dus hebben we het tijdspad even losgelaten. Hoewel opgemerkt wordt dat feitelijk alle boeken al digitaal bij de uitgevers en drukkerijen aanwezig zijn. (het is een niet al te grote stap om hier een epub of PDF van te maken). Lees meer over ebooks op ereaders.nl een introductie over digitaal lezen.

Toegevoegde waarde, voordelen
De toegevoegde waarde van ebooks wordt vooral gezien in het feit dat er in de digitale boeken gebruik gemaakt kan worden van zogenaamde “rich content” ofwel afbeeldingen, animaties, audio en video, waardoor de leerbeleving enorm kan toenemen. Voeg hieraan toe nog de mogelijkheden tot interactie en je hebt een prachtig leermiddel in handen. Lees ook ons artikel: Ebooks in het onderwijs een revolutie? Bovendien is het goed voor het milieu, want er hoeven heel wat minder bomen gekapt te worden. Ook wordt het gewicht genoemd als enorm voordeel en dan met name het gebrek eraan alsook het niet meer te hoeven kaften van boeken (voor de studenten).

De vraag of een ereader in combinatie met ebooks goedkoper zou zijn dan de aanschaf van folio is nog een onbeantwoorde vraag, maar we vermoeden dat het ook nog wel eens goedkoper zou kunnen zijn. Wel zou een ereader gecombineerd moeten worden met een mini laptop alhoewel je met een iPad een heel eind kan komen zonder laptop. (een prikkelend artikel van Marcel de Leeuwe over de iPad.)
Daarnaast is het voor iedereen mogelijk om een ebook te maken die een beetje handig is. Een goed artikel is hierover te vinden op de website van Computer Totaal: Zelf ebooks maken, beheren en converteren.

Nadelen, uitdagingen, wijze lessen
Het technisch beheer en onderhoud worden vooral gezien als grootste uitdaging. Bovendien is de investering in ereaders en ebooks alleen niet voldoende. Leren met behulp van digitaal materiaal gaat veel verder dan alleen het introduceren van een ereader en ebooks. Dit zien we ook bij de introductie van de digitale schoolborden in het onderwijs. Alleen een bord naar binnen schuiven brengt geen verandering in de manier waarop lesgegeven wordt teweeg. Hetzelfde zal gelden voor het aanschaffen van ereaders. Ook werd in de discussie het DRM (Digital Rights Management) genoemd als nadeel. Als je een boek aanschaft (zeker als school) wil je niet tegen kopieerbeveiligingen aanlopen. Hier zouden we vooral moeten leren van de muziekindustrie. Een recent artikel in Trouw is erg interessant om te lezen: Papier of digitaal op het nachtkastje.

Wie moet dan vervolgens de ereader betalen? De school? De ouders? Een aantal interessante suggesties passeerden de revue, waaronder een constructie waarbij de uitgeverij de ereader gratis aan de scholen verstrekt gekoppeld aan abonnementen op bepaalde educatieve methoden. De vraag hoe gemakkelijk dit abonnement dan weer opzegbaar is en hoe vrij je dan nog bent is dan weer een volgende vraag.

Ereaders in het onderwijs
In het onderwijs wordt er in Nederland echter nog vrijwel geen gebruik gemaakt van ereaders, mede omdat de educatieve uitgeverijen nog geen materiaal voor ereaders leveren. Een goed artikel over ebooks in het basisonderwijs werd gepost door Peter Brouwers:Ebooks op de basisschool kwestie van tijd.

In Amerika is er wel een school met heel veel iPads. Fraser Speirs schrijft over zijn ervaringen op zijn blog als technische beheerder van de iPads. Het blog gaat voornamelijk over de technische uitdagingen qua beheer van alle iPads, met name om ervoor te zorgen dat alle aangeschafte ebooks en applicaties gesynchroniseerd worden met alle computers in het netwerk, zodat elke leerkracht ebooks kan aanschaffen en dat deze automatisch beschikbaar worden voor collega’s. Het is even zoeken tussen alle technische verhalen, maar de educatieve meerwaarde is dat de school met name de beschikking wil hebben over veel (gratis!) Engelstalige ebooks voor de leerlingen om het lezen te stimuleren.

Ebooks of applicaties
Tijdens de discussie kwam aan bod wanneer we nu spreken van een applicatie en wanneer van een ebook. In juli 2010 heeft Zwijsen de letterlegger uitgebracht voor de iPad, duidelijk een applicatie. Terwijl Alice in Wonderland zowel te downloaden is als ebook en als applicatie. Er zijn diverse mogelijkheden en business modellen om ebooks of apps te publiceren. Een goed whitepaper hierover is opgesteld door Yudu: iPad publishing solution comparison: Uitgeven.nu

Gewoon doen
We zijn benieuwd naar de eerste Nederlandse scholen die de uitdaging met een ereader aangaan en ‘gewoon gaan doen’, gaan experimenteren en leren. Ken je een school of werk je bij een school die de uitdaging met een ereader en ebooks al is aangegaan, zet je bevindingen dan onderaan dit blog.

Grote afwezige
De grote afwezige tijdens discussie dinsdag waren de educatieve uitgeverijen. Wellicht maken ze nog niet zoveel gebruik van het medium Twitter, maar als er in de regel een bedrijfsnaam wordt getweet, heb je opeens heel wat volgers erbij (@ZwijsenOuders waren er wel al snel bij) . We hadden ze graag betrokken bij de discussie om te weten te komen waar de educatieve uitgeverijen staan in dit verhaal. Vandaar het idee om de link van deze samenvatting door te sturen naar Malmberg, Zwijsen en Noordhoff, zodat zij kunnen reageren onderaan dit blog.

Tot zover de samenvatting van discussie dinsdag. Uiteraard valt er nog veel meer over dit onderwerp te zeggen en te schrijven. Wil je nog iets kwijt, plaats een reactie onder dit artikel. Een aantal aanvullende links zijn te vinden op discussiedinsdag.yurls.net

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Topervaringen van het afgelopen schooljaar met ICT in het onderwijs

Vandaag de laatste #netwijs Discussie Dinsdag vóór de zomervakantie. Een mooi moment om op het schooljaar terug te kijken. De vraag was daarom: “Wat was jouw topervaring van het afgelopen schooljaar met ict in het onderwijs?”

Er kwamen een paar mooi reacties binnen. We geven ze graag door, omdat het voor anderen aanleiding kan zijn om nieuwe dingen te ontdekken en uit te proberen.

Bianca geeft aan, dat haar topervaring was om met SMART Response te werken in haar lessen. Leerlingen kunnen in eigen tempo vragen, via de stemkastjes, beantwoorden en dat kan ook los van het SMART Board. Het scheelt een hoop nakijkwerk. In een filmpje vertelt ze haar verhaal.
Verder noemt ze de ontdekking van Twitter. Het heeft haar, tegen de verwachting in, veel nieuwe informatie en ideeën gebracht.
Tot slot noemt ze ook nog het groeiend aantal beschikbare methodemateriaal voor op het digibord, zodat je goed instructie kunt geven, vaak met een aantal extra tools of links, die ingebouwd zijn.

Linda Humme is heel blij met haar Yurls-pagina, die ze een jaar geleden gelanceerd heeft en in een jaar tijd meer dan 40.000 bezoekers heeft getrokken.
Verder beaamt Linda de ervaringen van Bianca met SMART Response. De nieuwste versie, die ook geschikt is voor open vragen, biedt nog meer nieuwe kansen.
Voor komend schooljaar noemt Linda het bezoek, dat de POraad zal brengen aan hun school i.v.m. hun ict-inzet en de stijgende leerresultaten.

Marcel Markvoort noemt de start, die ze gemaakt hebben op school en het enthousiasme om flink te werken aan ICT competenties en bewustwording in het team. Daarnaast zijn opleiding tot SMART Certified Trainer, omdat hij daarmee weer extra mogelijkheden heeft om met zijn collega’s op school verder te professionaliseren.

Fons van den Berg vond het bezoek aan de 3-daagse ATI (Apple Teacher Intitute) in Denemarken een topervaring. Hij schreef er zelf een blog over.
Ook noemt hij een bezoek aan de Bowes Primary School in Londen. Vooral omdat alles en iedereen in die po-school op een onzichtbare, vanzelfsprekende manier heel veel verschillende technologie gebruikte. Er was daar een onvoorwaardelijke vanzelfsprekendheid waarmee kinderen, leerkrachten en ondersteuners technologie inzetten voor leren. Kinderen hebben daar veel ruimte om te spelenderwijs te ontdekken en uit te proberen, zonder dat alles dichtgetimmerd en beveiligd is.

Jeroen Gerth noemt als topervaring de creatieve workshops, die hij heeft gegeven. Vooral het trots zijn van de kinderen op het eindresultaat.

Robert Devilee noemt het Handboek Digibord & Didactiek zijn topervaring. Voor volgend schooljaar noemt hij Lipdub als iets wat een hit kan gaan worden.

Een mooie lijst met ervaringen. Zelf voeg ik daar graag de discussies van de afgelopen maanden aan toe, die we via Twitter hebben gevoerd. Boeiend en leerzaam! We hopen, dat de vakantieperiode u naast de nodige rust ook de gelegenheid biedt om eens op ontdekking te gaan. Op zoek naar nieuwe middelen en mogelijkheden om te gebruiken binnen uw onderwijs. Kijk voor inspiratie ook eens tussen de links, die de afgelopen maanden in de discussies voorbij zijn gekomen: discussiedinsdag.yurls.net

Heeft u zelf nog een topervaring, die u wilt delen? Plaats hem als reactie op dit artikel.
#netwijs Discussie Dinsdag neemt nu een Twitter-vakantie. Op 3 augustus hopen we de draad weer op te pakken met nieuwe inspirerende discusies.
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Netwijs Studiemiddag RVKO “Samen leiding geven aan verandering”

Op dinsdagmiddag 15 juni 2010 heeft de afdeling onderwijs van Station to Station: Netwijs, een studiemiddag georganiseerd voor alle directieleden van haar grootste klant de Rotterdamse Vereniging voor Katholiek Onderwijs (RVKO) in het van der Valk hotel in Ridderkerk. Deze middag stond in het teken van: Visie op onderwijs en ICT.

Het doel van de studiemiddag van RVKO en Station to Station was om goed na te denken over visie op het gebruik van ICT in het onderwijs en daarnaast om samenwerking van directies onderling te stimuleren om ICT succesvol te kunnen integreren.

De middag begon met een centrale presentatie voor de 125 directieleden over de ambitie van de RVKO, het “Vier in balans model” van Kennisnet gekoppeld aan de werkwijze van Station to Station en een presentatie van de Netwijs Opleiding ICT coördinator Primair Onderwijs. Bijna alle ICT coördinatoren van de RVKO volgen momenteel de Netwijs Opleiding ICT coördinator in het Primair Onderwijs of gaan deze binnenkort volgen.

Daarna zijn de directieleden uiteengegaan in vijf groepen. In elke groep werd een workshop verzorgd bestaande uit vier onderdelen.

We zijn begonnen met het filteren van belangrijke conclusies en aanbevelingen uit o.a. de onderzoeken van kennisnet over ICT in het onderwijs. Er is een top vijf samengesteld van onderzoekresultaten per school en waar mogelijk zijn deze uitkomsten gekoppeld aan onderwijskundige speerpunten, zodat de ICT coördinatoren straks goed zicht krijgen op de belangrijkste ontwikkelingen binnen de school.

Daarna hebben de directieleden gekeken welke visie uitspraken over onderwijs en ICT wel en niet bij de school passen en welke visie uitspraken er zeker aan toegevoegd zouden moeten worden. Ook is gekeken welke ICT doelen er al worden behaald, welk ICT doelen komend schooljaar zeker centraal zouden moeten staan, welke doelen wellicht de komende vijf jaar op de agenda gezet zouden kunnen worden en welke doelen niet van toepassing zijn. Ook konden de directies ICT doelen toevoegen.

Dit alles ter voorbereiding op de “workshop: Visie en beleid” die de ICT coördinatoren vanuit de Netwijs Opleiding ICT coördinator Primair Onderwijs in het nieuwe schooljaar gaan organiseren voor hun team.

Bij het laatste onderdeel taakverdeling en veranderstrategieën is per school bekeken welke rol de directie kan spelen om de ICT coördinator te ondersteunen en te faciliteren. Ook is een eerste aanzet gemaakt om elkaar van succesfactoren te voorzien gericht op het gekozen ICT doel.

De ICT coördinatoren zullen dankbaar gebruik maken van de input vanuit de directies en zij zullen het komend jaar hiermee aan de slag gaan en er is een eerste stap gezet om nog intensiever met elkaar te kunnen gaan samenwerken, dan ze al deden.

Alle bovenstaande informatie is gebundeld in de map (schoolportret) waarin tijdens de studiemiddag intensief is gewerkt. Deze mappen liggen nu bij de afdeling Netwijs om er een totaalrapportage van te maken, waarna zij hun weg weer terugvinden naar de individuele scholen via de Netwijs Opleiding.

Kwaliteit van het onderwijs in het geding

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Leerkrachten die niet mee kunnen komen in deze internetwereld moeten andere taken krijgen” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

In een gesprek op de radio afgelopen zaterdag in Tros Kamerbreed kwam de kwaliteit van ons onderwijs ter sprake. Ad Scheepbouwer gaf een aantal punten aan om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. In elk geval de juiste mensen voor de klas, die voldoende betaald worden. Ook gaf hij aan, dat je in de praktijk soms leerkrachten ziet, die moeite hebben om in deze internetmaatschappij overeind te blijven te blijven. Dan is de kwaliteit van het onderwijs in het geding. Daar moet een oplossing voor komen. Dat kan door scholing, maar als dat niet lukt, zouden ze een andere functie moeten krijgen of weg moeten.

Al voor de discussie begon, leidde de stelling al tot reacties. Kort door de bocht! Wat moeten ze dan gaan doen? Ook tijdens de discussie kwamen deze reacties. Ondersteunende taken? Maar deze zijn vaak ook ICT-gerelateerd.

Waar het in essentie om gaat is: Wat doe je met leerkrachten, die alle ontwikkelingen op ICT-gebied niet bij kunnen benen of niet kunnen inzetten of inpassen in het onderwijs. Dat hoeft niet altijd aan een bepaalde leeftijdsgroep gekoppeld te zijn. “Goed toepassen van ICT oplossingen kan de oudere docent juist weer motiveren om nog een paar jaar door te gaan!” Zo merkte een deelnemer op. Bovendien: Ook jonge leerkrachten worstelen vaak met de inzet van ICT.
Wat doen we met dat gegeven? Scholing is een voor de hand liggende. Toch blijkt dat niet altijd de oplossing. Want wat gebeurt er vervolgens met de opgedane kennis en geleerde vaardigheden? Kan de leerkracht na de cursus deze inderdaad in praktijk brengen? Wordt het gedeeld binnen het team? Wordt dat ook als harde voorwaarde gesteld vanuit de schoolleiding? Wordt ook het vervolgtraject gevolgd en begeleid? Was er bij de scholing voldoende tijd voor het inslijpen van vaardigheden? Op dit punt wordt door een deelnemer ingebracht, dat in bijv. Noord-Amerika veel meer de tijid wordt genomen voor scholing. Een driedaagse vaardigheidstraining is daar geen probleem!
En stel, dat scholing onvoldoende leidt tot verbetering? Zijn er dan consequenties? Verplicht nog meer scholing volgen? Verandering van salarisschaal? Mag iemand dan nog voor de klas blijven? Of wordt er in berust en tot betreffende leerkracht zelf andere keuzes maakt? Is bezig zijn met innovatie iets wat je van elke leerkracht mag verwachten? Is inzet van ICT-middelen net zo verplicht als bijvoorbeeld het bijwonen van de teamvergadering?
Leerlingen, die voor de tweede keer zakken voor hun examen krijgen ook geen diploma. En wanneer een leerling heel slecht is in Frans kan hij toch blijven zitten ook al is hij steengoed in Wiskunde. Moeten we niet op dezelfde wijze naar leerkrachten en docenten gaan kijken? Hebben leerlingen niet recht op kwalitatief goed en eigentijds onderwijs?

Een ander denkspoor is: niet kijken naar de leerkracht, maar naar het materiaal. Zorg, dat de ICT-middelen zo min mogelijk drempels met zich mee brengen. Gebruiksvriendelijker dus. Daarbij ligt de bal dan bij de educatieve uitgeverijen bijvoorbeeld. Geven zij ook tips om lost te komen van de methode en andere middelen in te zetten? Zijn de internetbronnen voldoende toegankelijk en overzichtelijk, waardoor ook hier de drempel om even een uitstapje uit de methode te stimuleren?

Als derde denkspoor kan gedacht worden aan de aanpak binnen een school. Wordt er gewerkt vanuit een duidelijke visie op onderwijs met ICT? Is er draagvlak en wordt er voldoende leiderschap getoond? Worden leerkrachten gestimuleerd om van elkaar te leren en elkaar te coachen, in kleine stapjes zo nodig, eventueel in kleine projectjes? Wordt er voldoende gebruik gemaakt van alle kwaliteiten van de leerkrachten of wordt er teveel gekeken naar gebreken? Kan betere ouderparticipatie ook stimulerend werken?
De inzet van ICT zou aan de orde moeten komen in functioneringsgesprekken, of beter: in ontwikkelgesprekken. Van daaruit kan er een doelgericht ontwikkelplan opgezet worden.
Ook het gesprek binnen de school over de meerwaarde van ICT heeft de aandacht nodig. De middelen op zichzelf hebben geen meerwaarde, maar alleen wanneer zij op de juiste wijze, op het juiste moment en voor de juiste leerling worden ingezet. Daarvoor is kennis nodig van de ICT-mogelijkheden, van didaktiek en van het kind.
Kijk samen naar je onderwijs: Worden leerlingen uitgedaagd met échte, relevante, betekenisvolle en technologierijke opdrachten zonder vaststaande uitkomsten? Of is je onderwijs een spoorwegnet waar iedereen veilig van A naar B wordt gebracht, maar waar onderweg weinig valt te ontdekken?

Tot zover het verslag van de discussie. Er valt nog veel meer over te zeggen! Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost.
De links die genoemd zijn tijdens de discussie zijn terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Niet bezuinigen op onderwijs, maar gelden efficienter inzetten.

Het onderwerp gisteren van Discussie Dinsdag was “Bezuinigingen in het onderwijs. Wat zijn de consequenties?”. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting van de discussie.

De verkiezingscampagnes zijn inmiddels gestart. Onderwijs is één van de belangrijke thema's. Wat zeggen de politieke partijen eigenlijk over Onderwijs en ICT? Alleen SP en D66 noemen ICT in verkiezingsprogramma. En dan ook nog heel algemeen in het kader van efficiëntie. Niets over de inhoudelijke meerwaarde voor het onderwijs! ICT als middel om te bezuinigen. De vraag is of dat gaat werken.

Minder geld naar scholen, maar toch van ze vragen hetzelfde te blijven doen liefst nog beter, gaat ook niet werken. Wel kan bekeken worden of de beschikbare middelen efficiënt genoeg worden ingezet. Niet alleen investeren als school in middelen, maar ook in de voorwaarden, de faciliteiten en in de mensen.
Eén van de discussiedeelnemers vraagt zich af wat er terecht komt van het idee van oud-minister Plasterk om een scholingsbudget per docent toe te kennen. Komt het daar nog van? Een ander reageert, dat de ChristenUnie dat in het verkiezingsprogramma heeft staan.
Scholing op het gebied van onderwijs en ict lijkt nu vaak onder te sneeuwen. Terwijl scholen vaak wel flink investeren in hard- en software. De mensen die er mee moeten werken krijgen vaak onvoldoende mogelijkheden om te leren omgaan met de nieuw aangeschafte middelen. Scholen moeten daar vanuit een goede visie en goed beleid een goede balans in zien te krijgen. Alleen dan kom je tot inhoudelijk rendement. Het gaat om de professionaliteit van de man of vrouw voor de klas! Ze moeten zich structureel kunnen ontwikkelen.

Overigens is het niet alleen een kwestie van tijd en geld. In de discussie komt ook naar voren, dat de onderlinge samenwerking tussen collega’s op een school flink te verbeteren valt. Leerkrachten en docenten, die wat minder ict-vaardig zijn of van mening zijn, dat ze het zonder ook goed doen worden soms voorzien van een negatief stempel en worden wat in een hoek gezet. Er ontstaan dan min of meer twee kampen binnen een school. In plaats van naar elkaar te wijzen, kan ook gekeken worden hoe je naast elkaar kunt gaan staan om samen verder te komen. Elkaar helpen en aan goede ideeën helpen.

Nu worden er regelmatig rapporten en studies gepubliceerd over de meerwaarde van ict in het onderwijs. Het lijkt haast een open deur. De vraag is echter of deze informatie iedereen in het onderwijs bereikt. En hoe vervolgens iedereen gemotiveerd en geholpen kan worden om datgene wat aantoonbare meerwaarde heeft ook daadwerkelijk in de praktijk in te zetten.
Daarnaast is het ook de vraag hoe de politiek met de informatie uit deze onderzoeken omgaat. Als er aantoonbare resultaten zijn, waarom dan middelen hiervoor inperken?

Tot zover het verslag van de discussie. Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost. De links die genoemd zijn tijdens de discussie zijn terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

ICT-coördinator is geen taak maar een functie!

Het onderwerp gisteren van Discussie Dinsdag was “ICT-coördinator moet een functie worden en geen taak”. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting van de boeiende discussie.

De discussie spitste zich toe op drie onderwerpen: de inhoud van het werk, het feit of het een taak of functie is en de benaming. Allereerst de inhoud van de werkzaamheden. Dat de ict-coördinator niet bezig moet zijn met techniek leidde tot weinig discussie. Techniek moet zijn uitbesteed en/of bovenschools geregeld zijn. Daar moet een leerkracht geen omkijken naar hebben, ook niet als aparte taak of functie. Op school dient les gegeven te worden en daarvoor de juiste faciliteiten te hebben, die centraal beheerd worden. Kun je dan helemaal je handen er van af halen? Het blijft techniek en soms is een vorm van eerste hulp noodzakelijk. Vanuit die gedachtegang zou dat een taak kunnen zijn, die in niet-lesgebonden tijd uitgevoerd zou kunnen worden. Verder dan eerste hulp mag het niet gaan. Voor de rest moet de school met de beherende partij een goed SLA (Service Level Agreement) hebben afgesloten, waarin helder verwoord staat wat over een weer verwacht wordt, duidelijke termijnen, beschikbare alternatieven, etc.
Wat doet de ICT-coördinator dan wel? Met onderwijs bezig zijn! Dat is immers het vak wat gekozen is? Hoe geef je de kinderen van nu onderwijs op maat, dat hen voorbereid op hún toekomst en met middelen die nu beschikbaar zijn. Hoe zet je de computer met al zijn randapparatuur en andere (multi-)media-middelen in om dat te bereiken en te versterken. Dat moet de uitdaging zijn van de ict-coördinator.

Vanuit deze inhoud moeten we dan beoordelen of we te maken hebben met een taak of een functie. Feitelijk gezien heeft elke leerkracht of docent de plicht om zich in te zetten voor kwalitatief goed en eigentijds onderwijs. Daarvoor moeten ze op de hoogte zijn van de mogelijkheden; ook op ict-gebied, en daarvoor moeten ze voldoende vaardigheden hebben en zich daarvoor laten bijscholen. Wanneer elke leerkracht en docent die taak voldoende handen en voeten gaat geven en daarin zijn of haar eigen verantwoordelijkheid neemt, kan de ict-coördinator, samen met de directeur en de intern begeleider, zich bezig houden met het opstellen van visie en beleid en dat ook bewaken. Ook kan hij of zij collega’s gaan begeleiden en coachen op de werkvloer om zo samen het beleid van de school uit te voeren. Weerstanden proberen te voorkomen of helpen wegnemen en natuurlijk de rol van inspirator en motivator op zich nemen. Zo vormgegeven is dat een functie binnen de school net als die van zijn sparringpartners: de directeur en de intern begeleider. Daarbij past ook een andere salarisschaal vanwege de verantwoordelijkheid die het met zich meebrengt en de scholing die er voor nodig is om de functie te kunnen beoefenen.
Daarnaast kan de school er voor kiezen om voor elke leerkracht taakuren te reserveren om zich de mogelijkheden eigen te maken van ict binnen zijn of haar dagelijkse lespraktijk, samen te oefenen met collega’s tijdens een werkvergadering en onderling kennis en ervaring te delen. Scholen zouden ook moeten formuleren wat er op dit gebied van hun leerkrachten verwacht wordt. Een lijst van vaardigheden en competenties. Dat geldt overigens ook voor de verschillende functionarissen binnen de school. Ook van hen moet er een taakomschrijving liggen waarin ook de ict-vaardigheden en –competenties zijn opgenomen.

Maar welke naam dekt nu het beste de lading? ICT-coördinator heeft door de jaren heen enigszins een bijsmaak gekregen. We zien het beeld opdoemen van de leerkracht met interesse in computers, die elke week aan het prutsen is om de boel weer aan de praat te krijgen, een nieuw programma te installeren, kabeltjes trekken of een collega uit de brand te helpen met een computer die “niets” meer doet. Vooral bezig met techniek dus, meer systeembeheerder dan coördinator. Informatie, Communicatie en Technologie; dekt dat wat er nu aan mogelijkheden en beschikbaar is?
Wordt het misschien tijd voor een nieuwe naam, die meer weergeeft van datgene waar het binnen scholen om moet gaan? Er werden in de discussie verschillende suggesties gedaan: Mediaspecialist, Coördinator Digitale Ondersteuning, Coördinator Digitale Leermiddelen, Onderwijs & Media-Specialist, Nieuwe Media Aanjager, Multimedia-coördinator,
De termen media en mediawijsheid zijn containerbegrippen geworden. Volgens de Van Dale wordt onder “media” verstaan: "hulpmiddel" of "al wat dient tot overdracht van informatie". Dat lijkt dus de lading onvoldoende te dekken. Onderwijs & Media-specialist lijkt vooralsnog het best de inhoud van de functie weer te geven. Het leidt in elk geval af van de techniek en bepaalt je bij de inhoud. Maar, wie een beter suggestie heeft is welkom! Plaats je suggestie en argumentatie als reactie onder dit artikel!

Tot zover het verslag van de discussie. Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost. De links die genoemd zijn tijdens de discussie zijn terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

ICT in het onderwijs over 5 jaar

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “ICT in het onderwijs over 5 jaar” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

De discussie startte met een verwijzing naar een pas gestart project met de naam “Het leren van de toekomst” op basisschool De Schakel in Eibergen. Het project is gestart door Innovatieprogramma SURFnet/Kennisnet. Tijdens het project worden allerlei toepassingen geïntegreerd gebruikt in het onderwjs. Een citaat op een blog hierover op DigiNu: “Als ICT op correcte wijze wordt ingezet, levert het een aantoonbare bijdrage aan efficiënter, effectiever en aantrekkelijker onderwijs.” Een onderwerp, dat ook al eerder op Discussie Dinsdag de aandacht heeft gehad.

Nu werken bij een dergelijk project allerlei instanties en bedrijven samen en speelt vaak ook subsidie een grote rol om het mogelijk te maken. Maar is het ook haalbaar voor een school zonder al die hulptroepen en extra financiën? Is de praktijk (helaas) niet, dat de ontwikkelingen heel langzaam zullen blijven gaan, omdat de structuren in onderwijs enorm star zijn? En hoe staat het met bijvoorbeeld de mediawijsheid van de docenten, bestuurders, etc .? Is er genoeg voorbeeldgedrag? De durf om bekende zaken als "klassen" of "cohorten" los te laten, en meer te denken in leerprocessen van individuen? Bij veel scholen is de wil er wel, maar lukt het hen niet om het goed te organiseren en vaak is de kennis van de mogelijkheden onvoldoende.

Opvallend is wel, dat blijkt dat veel docenten en leerkrachten in hun privéleven wel meer gebruik maken van allerlei ICT-toepassingen. Dat zou er op duiden, dat het vooral vast zit op de vertaalslag naar het onderwijs en de integratie daarin. Daarnaast blijft er ook een grote groep die bijvoorbeeld het gebruik van social media maar onzin vinden, terwijl ze vaak geen idee hebben van de mogelijkheden, die het biedt. Men heeft voorbeelden nodig die aansluiten bij hun praktijk. Laagdrempelig en op maat; aansluitend bij hún lespraktijk.

De opmerking werd gemaakt, dat “ICT in het onderwijs over 5 jaar hetzelfde is als ICT van enterprise over 3 jaar of ICT van 2 jaar geleden voor ZZP'ers”. Anders gezegd: lopen we niet 7 jaar achter in het onderwijs? Scholen moeten in gaan zien, dat leerlingen als het gaat om kennis en vaardigheden op het gebied van ICT ver voor lopen op de gemiddelde leerkracht of docent. Maar overzien de leerlingen ook de consequenties van het gebruik ervan? Daar ligt veel meer de taak van de leerkracht of docent: als begeleider van het proces. Daarin hebben ze elkaar nodig. Ga als docent geen zaken aan de leerlingen uitleggen waar zij zelf meer van af weten. Focus je in plaats op het proces en het doel.
Daarnaast zouden leerkrachten en docenten zich veel meer bewust moeten zijn van de mogelijkheden, die bijvoorbeeld social media hebben: netwerken, kennis delen, contacten in andere talen. Dat biedt kansen voor henzelf, voor de leerlingen en voor de kwaliteit van het onderwijs. Vraag leerlingen eens om zelf ideeën te noemen om moderne toepassingen te gebruiken bij het behandelen of verwerken van bepaalde lesstof. Geef als docent aan wat het doel is, welk resultaat je wilt en wanneer en laat leerlingen daar zelf mee aan de slag gaan.
Ga als school op zoek naar mensen, die trainingen kunnen verzorgen en docenten of leerkrachten kunnen coachen en begeleiden. Vraag ondernemers uit de buurt om gastlessen te geven over hoe zij zakelijk ict-toepassingen inzetten en welke, vaak gratis, toepassingen zij gebruiken. Of laat leerlingen daar zelf eens een presentatie over geven.
Kijk ook eens naar de mogelijkheden van de vele online cursussen. In de VS volgen veel studenten digitale colleges bij andere aanbieders dan scholen, omdat hun school bepaalde vakken niet biedt. Leerlingen, die zelf hun lespakket op die manier arrangeren. Ligt in Nederland hier misschien een mogelijkheid voor de meerbegaafde leerling?

Op de vraag wat elke leerkracht en docent zou moeten weten, werd door een deelnemer de volgende punten ingebracht:

- Er is meer dan Microsoft, meer dan MS Office, meer dan Internet Explorer én meer dan Windows
- Tools zijn slechts een middel (verplicht leerlingen niet om het op jou manier te doen), het gaat om het (eind)resultaat.
- Weten waar je mee bezig bent. Email Ninja, GTD, Lifehacking, Automatiseren, Slimmer Werken.
- Ga niet af op één artikel van een journalist om iets (bijv. Twitter) te veroordelen of naar de prullenbak te verwijzen. Verdiep je er in. Vorm je eigen mening.
- Gratis betere tools dan het onderwijs kan bieden. Denk aan: Google Apps, Twitter, Basecamp, Highrise, Dropbox, Evernote.

Naar de toekomst toe waren de discussiedeelnemers positief gestemd. Mensen die nu in het onderwijs de arbeidsmarkt betreden zijn opgegroeid met de mogelijkheden op het gebied van ICT. Daarmee zijn er kansen om de achterstand op een natuurlijke manier in te lopen. Ook de initiatieven van de overheid op het gebied van Open Source kunnen een goede bijdrage leveren. Daarnaast zou de overheid ook het onderwijs op dit gebied beter moeten faciliteren. Al is het maar om de huidige docenten en leerkrachten bij te scholen en tijd te geven om zich in de mogelijkheden te verdiepen en zich deze eigen te maken. Wel met de kanttekening, dat niet de techniek maar de toepassing ervan in het onderwijs de focus moet zijn.

Tot zover het verslag van de discussie. Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost. De links die genoemd zijn tijdens de discussie zijn terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter.
Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Meer structureel aandacht op Pabo's voor ICT

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Meer aandacht op de Pabo voor ICT” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Het onderwerp werd enige tijd gelden al door een deelnemer aangedragen en kreeg nu de meeste stemmen. Geen onderwerp, dat uit de lucht komt vallen. In verschillende situaties komt het onderwerp naar voren. Mensen beginnen er over tijdens trainingen op basisscholen, van Pabo-docenten zelf, van mensen uit het veld die zich bezighouden met onderwijs en ict. Ook kwam het tijdens eerdere discussies op Discussie Dinsdag al meerdere keren voorbij.
Maar is het terecht? Kunnen we alle Pabo’s over één kam scheren? Uiteraard niet. Er zijn Pabo’s die het oppakken, maar er zijn ook meerdere Pabo’s waar het onderwerp “Onderwijs en ICT” maar heel summier de aandacht krijgt. Ook op lerarenopleidingen en bijvoorbeeld opleidingen voor Intern Begeleiders komt het onderwerp niet of nauwelijks aan bod. De uitzonderingen daargelaten.

Neem bijvoorbeeld het onderwerp digiborden. Lang niet alle Pabo’s doen hier structureel wat mee. Studenten komen dan op een stageschool voor het eerst met zo’n bord in aanraking en moeten er mee lesgeven. Vorige week hoorde ik een verhaal over een student, die door een basisschooldirecteur terug naar de Pabo was gestuurd met de mededeling: Zorg eerst dat je met een digibord kunt werken! Een extreem voorbeeld, maar het geeft wel iets van het spanningsveld weer. Als Pabo kun je niet om een dergelijk onderwerp heen. Op een groot deel van de basisscholen hangen inmiddels digiborden. Dat betekent, dat de meeste studenten, die nu afstuderen op een school komen met één of meer digiborden en er wellicht zelf ook één in zijn lokaal krijgt. De school moet dan de nieuwe leerkracht meteen al gaan bijscholen.
Hetzelfde geldt voor andere ict-toepassingen. Kinderen horen onderwijs te krijgen, dat hen voorbereid op hun toekomst met middelen, die daar bij passen. Op de Pabo moeten studenten, die vaak prima ict-vaardig zijn, leren nadenken over visie op ict in het onderwijs. Hoe kun je je onderwijs er mee verrijken en versterken. Hoe geef je onderwijs op maat, door ict efficiënt in te zetten. Dat zijn de vragen waar het om gaat. Hoe geef je les vanuit de doelen, maar los van de methode? Hoe arrangeer je je eigen lesmateriaal? Laat studenten op zoek gaan naar Web 2.0-toepassingen, die bruikbaar zijn. Geef als docent zelf daarbij ook het voorbeeld door ict te integreren in je onderwijs aan deze studenten. Denk ook aan leerlijnen op het gebied van bijvoorbeeld mediawijsheid, web 2.0 of leren met ict. Maar bovenal moet het een grondhouding zijn, van de docent, van de student, van de leerkracht. Pak als Pabo’s en basisscholen dit samen op.

Komen we bij de vraag waarom de opleidingen het niet oppakken. Geen tijd, geen geld, geen plaats in het curriculum? Het blijft gissen. Helaas ontbrak de input van die kant in de discussie. Gebeurt er dan niets? Zeker wel! Op sommige Pabo’s wordt het voortvarend opgepakt en zijn er mooie tools ontwikkeld, zoals de Pabotool, een instrument om ict-competenties te meten. Ook op Kennisnet is een aparte sectie voor de Pabo gemaakt en een module voor lerarenopleidingen.
Ongetwijfeld gebeurt er meer dan voor de buitenwereld zichtbaar is. Wellicht kunnen de Pabo’s daar meer ruchtbaarheid aan geven en de rest van het onderwijsveld deelgenoot maken. Verder zien we ook een rol voor de politiek. Nu de verkiezingsprogramma’s weer geschreven worden, is het een mooi moment om hier beleid op te maken om Onderwijs en ICT de aandacht te geven, die het nodig heeft. Onze kinderen verdienen onderwijs, dat hen goed voorbereid op hun toekomst.

Aan het eind van de discussie werd het idee geboren om een inspiratiedag of TeachMeetNL Pabo te organiseren voor Pabo-docenten om hen te laten kennismaken met de ontwikkelingen op het gebied van Onderwijs en ICT. Samen enthousiast worden, samen delen en visie ontwikkelen. Samen de schouders er onder. Er zijn al wat initiatieven op kleine schaal. Tijd om dat breed te trekken. Wie de schoen past trekken hem aan!

Tot zover het verslag van de discussie. Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost. De links die genoemd zijn tijdens de discussie zijn terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Hoe helpt de ICT-voorhoede de achterhoede bij te komen?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Hoe helpt de ICT-voorhoede de achterhoede bij te komen?” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Als concreet voorbeeld wordt gewezen op de Ambassadeurs van Kennisnet. Dit zijn enthousiaste leerkrachten en docenten, die regelmatig bij elkaar komen om bijgepraat te worden over de laatste ontwikkelingen rond ICT en onderwijs en ook onderling kennis en ervaring uitwisselen. Dit neemt elke ambassadeur vervolgens mee naar zijn eigen schoolorganisatie om collega’s weer te enthousiasmeren. Zowel voor de directie als voor collega’s is hij of zij een vaste vraagbaak en vast aanspreekpunt.

Los van dit soort initiatieven zijn er natuurlijk genoeg andere mogelijkheden. Belangrijk daarbij is, dat leerkrachten en docenten simpele, praktische en aansprekende ICT lessen als voorbeeld te zien krijgen. Binnen de school, maar ook door bijvoorbeeld iemand uit te nodigen of door online voorbeelden te laten zien en vertellen wat de voorhoede doet en de deur open te houden voor achterhoede. Voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld te zien op Kennisnet, Leraar24 of LeerkrachtenTV, maar ook in bijvoorbeeld vakbladen, nieuwsbrieven en weblogs. Vertel anderen waar je mee bezig bent en breng je eigen enthousiasme over. Een kwestie van marketing dus.

Zorg ook, dat collega’s in de achterhoede deze bronnen weten te vinden. Stuur ze gericht een mailtje met een link naar een filmpje of artikel, dat past bij hun situatie. Of houd een korte presentatie tijdens een teamvergadering. Vraag ook eens een leerling een presentatie te houden voor de leerkrachten of docenten binnen de school. Daarmee laat je collega’s in de achterhoede ook zien, dat je prima gebruik kunt maken van de vaardigheden die je leerlingen bezitten. Vraag bijvoorbeeld een leerling tijdens een leuke activiteit in je klas een paar foto’s te maken en laat hem of haar deze verwerken in een powerpointpresentatie met wat aansprekende teksten erbij. De leerling wordt uitgedaagd, kan zijn creativiteit kwijt, zijn vaardigheden ontwikkelen en is in feite bezig met een taalopdracht, omdat de tekst en de foto’s een duidelijk verhaal moeten vertellen. Het eindresultaat kan in andere groepen worden getoond of bijvoorbeeld op een ouderavond of als filpmje op de website van de school.

Ook het werken met een coach binnen de school kan goed helpen: iemand die met je meekijkt en meedenkt om vanuit je eigen situatie verder te komen en je daarin stimuleert. Dat hoeft niet altijd de ICT-coördinator te zijn. Stel als directie daar ook tijd voor beschikbaar.
Een belangrijke voorwaarde is, dat er binnen de school gewerkt wordt vanuit een duidelijke visie en goed beleid. Waar wil je heen met je onderwijs? Wat wil je de leerlingen op school bieden? Zorg eerst voor een antwoord op die vraag en kijk dan hoe je ICT daarbij kan inzetten. Zo voorkom je dat ICT een doel op zich wordt en de hobby van een enkele leerkracht. Het vraagt om leiderschap binnen de school; één van de poten van Vier in Balans. Bespreek binnen de school wat je verstaat onder 21ste eeuws onderwijs. Hoe bereid je kinderen voor op hun toekomst? Formuleer daar je visie op en zet dat om in concrete acties. (Komt dit onderwerp ook aan bod tijdens het functioneringsgesprek?)


Bedenk niet alles zelf. Kijk rond wat anderen al hebben bedacht en maak daar gebruik van. Een mooi voorbeeld is “Radio zonder radio”, een PODcast-project op basisschool De Hooiberg in Borne. Het laat leerkrachten en leerlingen kennismaken met het zinvol gebruiken van PODcasting en het beheren en onderhouden van een klassenpagina.
Samenvattend: Werk vanuit een duidelijke onderwijsvisie, geef daar met elkaar als school handen en voeten aan en wees er trots op. Draag het uit! Dat straalt ook uit op leerlingen en ouders. En dat komt vervolgens ook weer als positieve energie weer terug in de school.

Tot zover het verslag van de discussie. Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost. De links die genoemd zijn tijdens de discussie zij n terug te vinden op discussiedinsdag.yurls.net.

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!