Verslag Bring Your Own Device (BYOD) - sessie (Winnaar prijsvraag Dag van de Leraar)

Afgelopen 5 oktober (de dag van de leraar) werd er een BYOD-sessie verloot (zie hier) . De winnaar van deze workshop is Natasja van der Weg van basisschool OBS De Brandaris uit Hellevoetsluis. De uitvoering van de workshop was donderdag 21 november. De gezamenlijke doelstelling van de workshop was het ervaren van de mogelijkheden van BYOD. Hoe reageren de kinderen op de werkvormen en hoe praktisch is het eigenlijk? Een verslag van de workshop staat hieronder.

Voorafgaand aan de workshop
Natasja is leerkracht van de plusklas, in haar plusklas zitten 11 meiden uit de bovenbouw. Vooraf is afgesproken welke apps er geïnstalleerd moesten worden. Dit is d.m.v. een brief gecommuniceerd naar de ouders. We zijn ervan uitgegaan dat de leerlingen een Android-tablet of ipad mee zouden nemen. De gebruikte apps moesten dus voor beide platformen geschikt zijn. De volgende apps zijn geïnstalleerd:

• Qr-reader
• Socrative student
• Spelling in beeld
• Kenny HD
• SimpelMind
• Flaschcards*

De workshop
Van de 11 meiden hadden 9 een tablet mee en 2 meiden mochten geen tablet meenemen van hun ouders. Voor hen had ik een iPad meegenomen. Hoewel op de school wifi aanwezig is, heb ik ervoor gekozen om met een eigen meegebracht draadloos netwerk te werken. Hierop kan iedereen inloggen, zonder een wachtwoord in te voeren.

Socrative
We startten de workshop met een Sinterklaasquiz. In Socrative had ik diverse ludieke vragen over Sinterklaas gemaakt.Het beantwoorden in Socrative verliep vlot. In het begin is het even wennen met inloggen, en ook is het niet voor iedereen gelijk duidelijk dat je op "submit" moet tikken om naar de volgende vraag te gaan. Het was erg spannend om na afloop op het touchscreen de resultaten met elkaar te bespreken aan de hand van het Excelsheet dat Socrative automatisch genereert.

QR-codes en Mentimeter
Na de Sinterklaasquiz gingen we aan de slag met QR-codes. Er waren 4 QR-codes die van 1 naar 4 genummerd waren. Achter QR-code nummer 1 zat een filmpje van SchoolTV Beeldbank over het ontstaan van de chocoladeletter. Achter nummers 2 t/m 4 stonden vragen over het filmpje. Deze vragen waren gesteld in Mentimeter. Het scannen van de QR-codes bleekt niet voor iedereen even gemakkelijk. Er waren verschillende QR-readers gedownload, en niet iedere reader werkte direct (en sommige Android readers werkten helemaal niet).

Padlet
Met padlet kun je een online "kurkbord" maken (er is geen Padlet-app). Op dit kurkbord kun je een onderwerp, bijvoorbeeld een vraag, plaatsen.Via een link konden alle meiden antwoord geven op de vraag:  "Waar zou jij tablets in de klas voor willen gebruiken?". De antwoorden waren zeer divers, maar tezamen kwam het er op neer dat ze de tablets voor alle vakken zouden willen gebruiken. De voornaamste reden is dat ze het leuk en makkelijk vinden.

Simplemind
Met het programma Simplemind hebben we een mindmap gemaakt van het onderwerp ict. Dit op initiatief van 1 van de meiden, die dit thuis al had gedaan. Het programma werkt eenvoudig, en al snel had iedereen door hoe ermee gewerkt moest worden.

Flascards*
Vanwege tijdgebrek hebben we hier geen gebruik van kunnen maken.

De overige apps (Spelling in beeld en Kenny HD) werden steeds ingezet als leerlingen eerder klaar waren.

Ten slotte...
Het bovenstaande vond plaats binnen 1 uur, dit is vrij kort. Een volgende keer zou het beter zijn om wat meer tijd uit te trekken voor een dergelijke sessie. Wat opviel was dat de meiden meer hulp nodig hadden met het gebruik van de tablets dan dat ik verwacht had. Dit zat hem voor een groot gedeelte in het werken met nieuwe, voor hen onbekende, apps. Maar ook het werken met het Android besturingssysteem riep soms vragen op. Hoewel dat een beetje vervelend is, is te verwachten dat naarmate je meer met de tablets werkt, dit beter zal gaan.

Wat opviel is dat de iPads beter presteerden dan de Android tablets de iPads waren stabieler, en makkelijker te bedienen. Eén van de meiden had een Android tablet van rond de € 100,-, deze liep vrij vaak vast en bleek niet geschikt voor gebruik in de klas.

Terugkijkend naar de doelstellingen. Het werken met tablets lijkt enige gewenning nodig te hebben, maar zal naar mate er meer mee wordt gewerkt prima lukken. Wel ga je er dan vanuit dat alle ouders hun kind een tablet mee kunnen geven, hier kan je niet zomaar vanuit gaan. Tenslotte blijkt dat veel leerlingen het erg leuk vinden om met tablets te werken.

Meer info
Bij Station to Station hebben we een whitepaper tablets geschreven. Deze kunt u hier gratis downloaden.

Liever een tablet aanschaffen dan oefensoftware bij de methode!

Het onderwerp gisteren op #netwijs Discussie Dinsdag was “Liever een tablet in de klas dan oefensoftware bij de methode!”.  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Voor het bedrag dat een middelgrote school kwijt is aan de licentie van twee jaar voor methodegebonden educatieve software, had de school ook een tablet, of misschien wel twee aan kunnen schaffen. Stel je krijgt €400,- en je mocht kiezen; welk van de twee zou je dan kiezen?

voor- en nadelen
Het voordeel van de methodegebonden software is, dat het naadloos aansluit bij de methode, de resultaten registreert en deels zelf de juiste opdrachten en oefeningen aanbiedt aan de leerlingen. Nadeel is, dat je naast het wellicht wat aanpassen van de instellingen en het organiseren, je er als leerkracht wat passief naast staat.
Het voordeel van een tablet is, dat het flexibel is en voor meerdere doeleinden ingezet kan worden. Je kunt je eigen lessen inrichten en je eigen content toevoegen. Het vraag echter wel, dat je als leerkracht zelf de juiste opdrachten en begeleiding moet geven. De opdrachten zijn meer open van karakter, de werkwijze ligt niet vast en de uitkomsten ook niet. Je zult daarbij de leerlijnen goed in je hoofd moeten hebben.

Terecht werd opgemerkt, dat het niet helemaal een juiste vergelijking is. Eigenlijk zou je moeten zeggen: een computer met educatieve software versus een tablet met apps. Daarmee heb je het eigenlijk over hoe je als school onderwijs wilt geven. Enerzijds vraagt dat om keuzes te maken, anderzijds vraagt dat ook de nodige vaardigheden van de leerkracht, zowel in didactisch opzicht als ict-vaardigheden.

naast elkaar gebruiken
Het is de vraag of er echt sprake is van een tegenstelling. Beide kunnen immers prima naast elkaar gebruikt worden binnen de school. Welk middel je inzet hangt geheel en al af van de doelen die je wilt halen, de mogelijkheden en behoeften van de leerlingen, etc. Zo zou je dus kunnen afspreken, dat er ten aanzien van bepaalde vakgebieden schoolbreed gebruik wordt gemaakt van de methodegebonden software, bij andere vakken van methode-onafhankelijke software en voor weer andere vakken of voor plusopdrachten van andere middelen zoals de tablet met de daar op beschikbare app. Ook zou je de tablet kunnen inzetten om bepaalde leerlingen extra te onderstuenen. Denk daarbij ook aan leerlingen met bepaalde beperkingen, die zeer geholpen zijn met de mogelijkheden van de tablet om spraakgestuurd te zoeken, teksten te laten voorlezen, instructies op te nemen als filmpje, etc.

keuzes maken
Bij het gebruik van educatieve software moet de leerkracht zorgen, dat het organisatorisch ingepast wordt in het dagelijkse programma, de software goed staat ingesteld en ook naar de resultaten kijken en daar weer op anticiperen. Pas dan is het gebruik effectief. Ditzelfde geldt ook voor het gebruik van de tablets. Ook daarbij zal e.e.a. georganiseerd moeten worden, zullen de juiste apps beschikbaar moeten zijn en zullen de leerlingen begeleid moeten worden.
Daarvoor moet je als leerkracht de nodige kennis en vaardigheden hebben. In beide gevallen zal daarin geïnvesteerd moeten worden door de leerkracht zelf, maar ook vanuit de directie. Maar ook van de leerlingen wordt wat gevraagd. In het ene geval worden ze door de software aan de hand genomen om bepaalde vaardigheden te oefenen, meer sturend onderwijs dus. In het andere geval wordt er meer een beroep gedaan op eigen creativiteit, zelfoplossingen bedenken en de handige mogelijkheden ontdekken en gebruiken, meer interactie, meer ontdekkend onderwijs. Ook hierbij zal er geïnvesteerd en gefaciliteerd moeten worden.

ruimte bieden
De keuze voor en de inzet van de middelen, of het nu een pc met software is of een tablet met apps, vraagt wat van leerkrachten en van leerlingen. Het vraagt echter ook het nodige van de directie van een school. Ongeacht de keuze zal de directie de leerkrachten moeten faciliteren, enthousiasmeren, ondersteunen, laten scholen, samen moeten laten werken, etc. Op hun beurt zijn de leerkrachten dan weer toegerust om dat bij de leerlingen te doen. De directie kan niet van de zijlijn blijven toekijken, maar zal actief betrokken moeten zijn en wellicht ook een voorbeeld zijn. En het mooiste is: met z’n allen samen op ontdekking gaan, van elkaar en met elkaar leren! 

Tot zover de discussie. Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar wil je wel je mening delen? Reageer dan op dit blog of anders via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT of via Facebook.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Geef het door via discussiedinsdag.yurls.net. Daar vind je ook alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook het archief van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @Sjaboepaan , @Tonmeijer1 , @karinwinters , @GuusBouwhuis71 , @MarcelMarkvoort , @SusanSpekschoor , @Timgearz

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.30 uur en 13.30 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT via de hashtag #netwijs. Ook de rest van de week interessant om te volgen!

Review Educatieve taal App: Bru-taal

Op donderdag 13 september 2012 heb ik door het 'retweeten' van een berichtje op Twitter een promocode gewonnen voor de Bru-taal App.
Op het moment van schrijven kost de App € 2,39

Stiekem ben ik er natuurlijk direct mee aan de slag gegaan, maar ik wilde toch even wat meer games gespeeld hebben om een goed beeld van deze App te krijgen.

De App kan ingezet worden voor uitbreiding van de woordenschat, het maken van zinnen, oefenen met werkwoorden en woordvorming.

Allereerst moeten er gebruikers aangemaakt worden, je typt je naam en je kiest een avatar.

Er is een Oefenmodus en een Hoofdspel.Ook zijn er toetsen in het Hoofdspel. Je moet wel eerst alle oefeningen doen, voordat je een toets kunt maken in het Hoofdspel. Je kunt na toets 1 pas verder met  de volgende onderdelen als je de toets hebt gehaald. 

In de Oefenmodus kun je wel een onderdeel naar keuze oefenen.

Ik heb ervoor gekozen om het geluid uit te zetten. De animaties zijn per spel verschillend en maken het voor kinderen leuk en gevarieerd om te oefenen. Wel heb ik nog wat schoonheidsfoutjes ontdekt in het spel en heb deze doorgestuurd naar de makers. Er zitten ruim 5000 items in de App, verdeeld over meerdere niveau's. 

Tips ter verbetering voor de makers:

Auditieve ondersteuning bij de Woordenschat oefeningen en afbeeldingen bij de woorden zou ik een meerwaarde vinden, ook vind ik de letters wat klein waarin de opdrachten geformuleerd staan.

De App is zeker een waardevolle aanvulling om in de verzameling educatieve Apps op school te hebben voor juist dié leerlingen die op een speelse manier aan de slag willen met taal.

Woordenschatonderwijs met TinyTap

Goede Apps worden er inmiddels voldoende gemaakt. Maar een echt vernieuwende App kwam onlangs van de makers van TinyTap. De beschrijving in de App Store schept hoge verwachtingen. De App is volgens de makers echt gericht op jonge kinderen:

• Add your own photos, take a picture, or search the web to add photos to your game
• Record your own voice over photos so your little ones can always hear a familiar voice
• Record a question, answer and a hint for a rich experience
• Personalize your game with a soundtrack with over 20 great selections to choose from
• Track your child’s progress with TinyTap’s in-game scoring system
• Super duper simple interface, easy for anyone to play and create
• Easily share the games you create with friends and family

EDUCATIONAL USE
TinyTap isn’t just for families! This user-friendly platform also makes converting and creating activity books and classroom activities a breeze. Children with special needs also benefit from the simple interface and personalized game play.

Als gratis App was hij makkelijk te installeren op de iPad (Android volgt nog volgens de makers) en de App is meteen gebruiksklaar.

De App biedt veel verschillende mogelijkheden voor gebruik in de klas. Je kunt er natuurlijk makkelijk zelf mee aan de slag. Maar ook kinderen kunnen vrij eenvoudig snel aan de slag.

Activiteit 1

Om de App te testen maakte ik een boek over de dierentuin. Zo kon ik meteen ervaren hoe de interface werkte en of het echt zo simpel was.

Ik zocht via de App een plaatje over een dierentuin (zoekterm: zoo) en nam een aantal vragen op:

• "Ga je mee naar de dierentuin? Klik maar op de ingang om te beginnen"
• "Welk dier heeft een lange nek en bruine vlekken?"

Daarna selecteerde ik een deel van de afbeelding door er een lijn omheen te trekken.

De App biedt daarnaast ook nog de mogelijkheid om zelf je eigen feedback op te nemen.

• "Nee, dat is niet de ingang van de dierentuin."
• "Ja, dat is de ingang van de dierentuin. Kom! We gaan beginnen!"
   
• "Nee, dit is niet het goede dier. Je zoekt naar de giraffe. Tik die maar aan. "
• "Ja, een giraffe heeft een lange nek en bruine vlekken."

Door goed na te denken over mijn vraagstelling, maar vooral ook over de feedback was het mogelijk om op een leuke manier woorden rond het thema dierentuin aan te bieden.

Mijn boek kwam in de boekenkast op het startscherm van TinyTap te staan. Klaar voor de leerlingen om te gebruiken.

Activiteit 2
Het testen van de App maakte me erg enthousiast. Er zijn natuurlijk ook legio mogelijkheden.

Je kunt de TinyTap gebruiken met de leerlingen:

• Maak een foto en vertel een verhaal bij je tekening.
• Maak een foto van je bouwwerk en stel er vragen bij.
• Maak een 'woordenboek' over een thema.
• Maak een 'woordenboek' in een andere taal.
• Maak een 'woordenboek' voor kinderen die jonger zijn dan jij.
• Maak een 'dagboek' waarin de kinderen het dagritme kunnen bekijken.
• etc. etc. etc.

TinyTap biedt leerlingen de gelegenheid creatief om te gaan met lesstof. Samenwerken, overleggen en vooruitdenken zijn vaardigheden die bij het gebruik van deze app aangesproken worden.
De App is gratis te downloaden voor de iPad en is binnenkort ook beschikbaar voor tablets met Android.
Een tablet met camera (vanaf iPad 2) is wel een plus.

Tablet in de klas? Ik wil er niet meer zonder!

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Tablet in de klas? Ik wil er niet meer zonder!”. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting met daarbij cursief het commentaar van een deskundige tussengevoegd:

De tablet in het onderwijs. Het houdt de gemoederen bezig. Er wordt heel wat over geschreven, geblogd en gediscussieerd. Daar móet je wat mee als school! Toch?! Her en der worden pilots georganiseerd om de meerwaarde aan te tonen.

@mariekemove: dit zie ik inderdaad heel veel gebeuren, gelukkig zie ik daarbij ook steeds vaker dat scholen goed nadenken over het hoe en wat. Waarom willen we met tablets werken? Wat zijn onze verwachtingen? Zetten we het in voor een lichtere boekentas, of zetten we de tablet in om content te maken of educatieve games te spelen?

Daarnaast worden er door diverse gedreven en enthousiaste leerkrachten lijstjes aangelegd én gedeeld! Lijstjes, daar zijn we dol op!

Het aantal voor het onderwijs bruikbare apps neemt in rap tempo toe. Van eenvoudig to zeer geavanceerd, van consumptief tot interactief. Het belangrijkste is echter: Wat voegt het daadwerkelijk toe? Wat is de concrete didactische meerwaarde van het gebruik van een tablet in het algemeen? En van afzonderlijke apps? Wat kan de leerkracht of de leerling er mee wat eerst niet kon of wel kon maar minder efficiënt? Hoe wordt het leerproces en het leerresultaat er beter van?

@mariekemove: Dan gaat het in mijn ogen niet om de apps maar om de toepassing van de apps in de klas. Hoe je apps inzet ligt aan de didactiek en visie op onderwijs. Wil je klassikaal lesgeven, dan zul je je meer richten op instructie-apps en keynote en misschien een video. Wil je leerlingen creatief en actief laten werken dan richt je je misschien meer op creatie door leerlingen en games. Apps kun je soms heel verschillend inzetten en hiermee maak je de les.

Over deze vragen zijn er heel wat meningen. Maar in hoeverre zijn deze echt gebaseerd op ervaringen? Welke concrete ervaringen hebben leerkrachten met het gebruik van tablets in hun groep? Wat zien zij daarbij als concrete meerwaarde? Wat levert het henzelf en de leerlingen op? Doe je jezelf als school en je leerlingen tekort als je (nog) niet met deze ontwikkelingen mee gaat?

Vanuit eigen ervaringen werden tijdens de discussie enkele voordelen genoemd:

• Makkelijker te hanteren en door te geven dan bijv. een laptop
• Meer interactie tussen de leerlingen
• Snel gebruiksklaar
• Toegankelijk en praktisch
• Leerstappen zijn anders aan te pakken
• Minder tekstproductie, meer creativiteit en creatie
• Content eenvoudig consumeren, produceren én delen
• Veel gratis of goedkope apps

@mariekemove: In veel implementatieprojecten rond de iPad, zie ik inderdaad bovenstaande punten terugkomen. Wat scholen ook nog aangeven is gemak in beheer bij iPads en dat het voor veel jongere leerlingen eenvoudig te gebruiken is. Als lezers eens een kijkje willen nemen in een iPadklas dan kunnen ze contact met me opnemen. Probeer ik wel een school te vinden die qua niveau en afstand aansluit.

Als aandachtspunten werden genoemd:

• De bandbreedte van de internetverbinding
• De beschikbaarheid en kwaliteit van wifi
• Niet alle programma’s en websites die op scholen in gebruik zijn, werken op een tablet
• Niet geschikt als typmachine (zonder apart toetsenbord)

Een paar concrete voorbeelden die tijdens de discussie genoemd werden:

• Met de app Educreations je (verlengde) instructie opnemen, zodat een leerling deze terug kan kijken als hij het even niet meer weet.
• Een leerling via de app Educreations laten uitleggen (schriftelijk én verbaal) hoe het een som heeft opgelost. De leerkracht kan op een later tijdstip de oplossingsstrategie bekijken en nabespreken met de leerling.
• Met de app PianoMan kun je meespelen met (bekende) klassieke muziek. Een leuke uitdaging voor de leerlingen en heel geschikt om ze kennis te laten maken met deze muziek.
• Een filmpje laten maken bij een zelf geschreven gedicht.
• Concrete voorbeelden van spreekwoorden in beeld brengen;eenvoudig, simpel en snel, construeren i.p.v. reproduceren.
• Uitleg (door leerlingen) van opdrachten opnemen als filmpje. Vervolgens koppel je er een QR-code aan, die je bij de betreffende opdracht beschikbaar stelt. Snap je de opdracht niet? Dan kun je via het scannen van de QR-code meteen het instructiefilmpje oproepen.
• Met de app Rover, een soort educatieve browser, kunnen websites met flash toch worden bekeken!

@mariekemove: er zijn inderdaad een aantal technische voorwaarden waaraan je moet voldoen,  wifi is noodzaak en een hdmi-beamer met geluid is heel fijn in combinatie met een AppleTV bij iPads. Zo kun je het beeldscherm en geluid van de iPad draadloos streamen. Qua apps kan ik pagina's vullen met tekst. Ik denk dat je voor bijna iedere situatie wel een app kunt vinden om in te zetten, maar een leerlijn van apps is er op dit moment nog niet. Maar daar ben ik wel mee bezig, dus 'to be continued'.

En voor wie zelf ervaring wil op doen en op zoek is naar bruikbare apps: Kijk eens bij de verzamelingen van Eveline Kaleveld, SusanSpekschoor, Apps in de klas, Marieke van Osch of Eric Redegeld. Deze laatste is zelf ook aan te vullen!

Tot slot: waar je altijd weer op uit komt, is de vraag naar je visie. Wat wil je bereiken, waarom en hoe kan dit middel daarbij behulpzaam zijn? Een belangrijke suggestie daarbij: Probeer niet alles op een tablet te doen wat je eerst op een andere manier deed. Zoek vooral naar de nieuwe mogelijkheden die het je biedt. En deel je ervaringen met collega’s in den lande!

@mariekemove: om visie van de school te koppelen aan de inzet van tablets moet je eerst weten wat er globaal kan. Bij implementatietrajecten is het belangrijk eerst te inspireren en dan verderte gaan  met een visiesessie: aan de hand van stellingen bepalen hoe en wat op onze school. Dit doe je bij voorkeur met het hele team, zo ontstaat draagvlak. De werkwijze is identiek aan de visieversneller van kennisnet. Maar soms zie ik in een pilot ook dat het team de visie zelf wel koppelt aan de inzet.

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog, via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT of via Facebook.

Heb je zelf een suggestie voor een interessantdiscussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @petervdbroeck , @evelinekaleveld , @GuusBouwhuis71 , @Sjaboepaan , @vanPopta , @compie67 , @pietvsz , @djsjollema , @EllePeters , @dancing_prinzes , @mariekemove

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Welk ICT-middel heeft jouw onderwijs het meest veranderd?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Welk ICT-middel heeft jouw onderwijs het meest veranderd?”  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

ICT is niet meer weg te denken uit het onderwijs. En hoewel er nog heel wat slagen te maken zijn en er nog veel mogelijkheden onbenut blijven, is het ook wel eens goed om terug te kijken. Welk ICT-middel heeft bij jou echt gezorgd voor een verandering? En welke verandering dan?

Terecht werd tijdens de discussie hierover de vraag gesteld of het gaat om verandering of om verbetering. Die twee hangen uiteraard nauw met elkaar samen. De belangrijkste reden om iets op een andere manier te doen of met andere middelen is immers meestal dat je een verbetering wilt bereiken:  Je wilt je instructie verbeteren, je wilt je leerlingen actiever betrekken bij de les, je wilt de prestaties van je leerlingen verbeteren.
Soms gaat het echter niet zozeer om de verbetering van het resultaat, maar meer om andere zaken: Je wilt efficiënter werken, je wilt zorgen voor afwisseling of voor een besparing. Ook dan zul je echter geen genoegen nemen met achteruitgang van kwaliteit en dus meteen ook een verbeterslag willen maken. Dit is overigens niet altijd van te voren in te schatten en blijkt na een experimentele fase, dat het beter is om te stoppen met het gebruiken van een bepaald middel of een bepaalde tool.

Op de vraag welk middel nu echt tot een verandering heeft geleid bij iemand, kwamen diverse reacties:

• De implementatie van Google Apps Education bij alle 12 scholen. Dit zorgde voor eenduidigheid in mailadressen, gezamenlijke agenda’s, delen van documenten. Het verplicht moeten gebruiken zorgde voor verbetering van de ICT-vaardigheden bij leerkrachten.
• Het digitale schoolbord i.c.m. met het internet. Dit gaf tal van mogelijkheden om veel meer visuele ondersteuning te bieden. Voorbeeld: Satellietbeelden kijken op de vrijdag dat het ging sneeuwen, wanneer is de sneeuw bij ons?
• De computer(s) en de educatieve software. Hiermee kwamen er veel meer mogelijkheden om variatie te brengen in het oefenen en verwerken van lesstof en meer adaptief te werken.
• De Smartphone. Door het gebruik van verschillende apps  kunnen studenten veel directer antwoord krijgen op vragen en kun je als docent snel invoed uitoefenen op het leerproces, waardoor contacturen effectiever ingevuld kunnen worden. Het leidt ook tot meer betrokkenheid bij de studenten. Voorbeelden: Edmodo, Facebook, Twitter, LinkedIn,  WordPress, mail, Whatsapp
• De iPod Touch. Een all-in-one apparaat dat creativiteit stimuleert. Het is een fototoestel, videocamera en dictafoon in één. Voorbeeld: Leerlingen straatinterviews laten maken in Londen. Daarna een montage ermee laten maken (podcast). Ook gebruikt om geluid te meten, stopmotions, instructiefilmpjes…

Tot slot nog een paar belangrijke opmerkingen tijdens de discussie:

• Allesbepalend is: de verandering in denken! Hoe kan ik ICT-middelen gebruiken om mijn leerdoelen te bereiken, actueel, motiverend en effectief?
• Er is niet één ICT-middel, die 't meest veranderde. Het is de mentale stap naar ICT-integratie an sich die telt!
• Belangrijke vereiste is dat je als leerkracht weet wat je waar kunt vinden, anders helpt het je geen stap vooruit.
• De leerling en zijn creativiteit staan centraal, niet de leerkracht en zijn verhaal.

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @kovacevitch , @GuusBouwhuis71 , @Sjaboepaan , @ictvliedberg , @Tonmeijer1, @Riaanlous , @henkvangils , @zeizevann8ook , @meestervheerde , @devlies , @petervdbroeck , @europeaantje , @brambruggeman

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Autisten digitaal culinair op stap?

Afgelopen week kreeg ik het boek ‘Duidelijk koken met Sandra’ onder ogen. Het is een duidelijk en gestructureerd kookboek voor mensen met autisme. Voordat ik in ga op de link met onderwijs en met ICT eerst aandacht voor het boek zelf.

Sandra Cornelissen, de auteur, is hulpverlener en geeft kookles aan mensen met een stoornis in het autistisch spectrum. Bij elk van de 10 recepten wordt in kleine stapjes uitgelegd wat je nodig hebt, welke handelingen en achtereenvolgens nodig zijn en hoe het gerecht geserveerd kan worden. Het hele proces van de benodigde boodschappen tot en met het eindresultaat wordt weergegeven in pictogrammen en foto’s, ondersteund met korte zinnen. De duidelijke, gestructureerde en visueel ondersteunde uitleg maakt het mogelijk dat mensen met autisme of een andere beperking zelfstandig aan de slag kunnen in de keuken.

Hoewel de recepten in de praktijk zijn uitgeprobeerd en waar nodig aangepast, zal in sommige gevallen nog wel enige begeleiding nodig zijn om de werkwijze eigen te maken. En ook om de gebruikte foto’s te relativeren. Visuele ondersteuning met foto’s kan bij sommige autisten alsnog ervoor zorgen, dat ze de foto ‘letterlijk’ nemen en bijvoorbeeld op zoek gaan naar het op de foto getoonde bord of vergiet en deze dan wellicht niet kunnen vinden, omdat de eigen borden of het eigen vergiet er anders uit ziet. Bij pictogrammen is dat risico er vaak niet.

De gekozen gerechten zijn gevarieerd, maar zullen mogelijk niet iedereen aanspreken in de doelgroep. Dit als kleine kanttekening. Wellicht een tip voor deel 2! Het doet niets af aan het feit, dat het een uitstekend hulpmiddel is, waarmee mensen met autisme of een andere beperking zelfstandig aan de slag kunnen en ze meer op eigen benen laat staan!

Voor het onderwijs is het ook een prima boek om te gebruiken tijdens kooklessen. Kinderen kunnen hier prima mee uit de voeten zonder veel begeleiding. Een aanrader dus!

En dan de link met ICT. Bij het zien van het boek moest ik denken aan de website Sociaal op Stap, dat onlangs tijdens de IPON2011 de IPON-stimulerings-award won. Op deze website zijn stappenplannen voor mensen met autisme te downloaden, die uitleggen wat je in sociale situaties moet doen en wat er van je verwacht wordt. Deze stappenplannen zijn ook te bewerken om ze aan te passen aan de eigen situatie. Er is ook een Smartphone-app van Sociaal op Stap, waarmee de stappenplannen bekeken kunnen worden en dus ook altijd bij de hand zijn.

Op een dergelijke manier zouden ook de recepten uit ‘Duidelijk koken met Sandra’ op een handige manier gedigitaliseerd kunnen worden, waardoor ze aanpasbaar zijn en snel bij de hand via een smartphone-app. Alle picto’s, foto’s en bijbehorende teksten zouden in een database verzameld kunnen worden, zodat je als gebruiker ook je eigen recepten kunt samenstellen. Daarbij zou je de database wellicht kunnen aanvullen met eigen foto’s en teksten. Door een koppeling met bijvoorbeeld Appie, de app van een bekende supermarktketen, zou ook meteen een boodschappenlijstje samengesteld kunnen worden.

Zo helpen we mensen met autisme niet alleen sociaal op stap, maar ook culinair op stap en ontdekken we wellicht nog heel wat verborgen talenten!

Naar aanleiding van: Cornelissen, S. (2011). Duidelijk koken met Sandra, Amsterdan: SWP