Welk ICT-middel heeft jouw onderwijs het meest veranderd?

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Welk ICT-middel heeft jouw onderwijs het meest veranderd?”  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

ICT is niet meer weg te denken uit het onderwijs. En hoewel er nog heel wat slagen te maken zijn en er nog veel mogelijkheden onbenut blijven, is het ook wel eens goed om terug te kijken. Welk ICT-middel heeft bij jou echt gezorgd voor een verandering? En welke verandering dan?

Terecht werd tijdens de discussie hierover de vraag gesteld of het gaat om verandering of om verbetering. Die twee hangen uiteraard nauw met elkaar samen. De belangrijkste reden om iets op een andere manier te doen of met andere middelen is immers meestal dat je een verbetering wilt bereiken:  Je wilt je instructie verbeteren, je wilt je leerlingen actiever betrekken bij de les, je wilt de prestaties van je leerlingen verbeteren.
Soms gaat het echter niet zozeer om de verbetering van het resultaat, maar meer om andere zaken: Je wilt efficiënter werken, je wilt zorgen voor afwisseling of voor een besparing. Ook dan zul je echter geen genoegen nemen met achteruitgang van kwaliteit en dus meteen ook een verbeterslag willen maken. Dit is overigens niet altijd van te voren in te schatten en blijkt na een experimentele fase, dat het beter is om te stoppen met het gebruiken van een bepaald middel of een bepaalde tool.

Op de vraag welk middel nu echt tot een verandering heeft geleid bij iemand, kwamen diverse reacties:

• De implementatie van Google Apps Education bij alle 12 scholen. Dit zorgde voor eenduidigheid in mailadressen, gezamenlijke agenda’s, delen van documenten. Het verplicht moeten gebruiken zorgde voor verbetering van de ICT-vaardigheden bij leerkrachten.
• Het digitale schoolbord i.c.m. met het internet. Dit gaf tal van mogelijkheden om veel meer visuele ondersteuning te bieden. Voorbeeld: Satellietbeelden kijken op de vrijdag dat het ging sneeuwen, wanneer is de sneeuw bij ons?
• De computer(s) en de educatieve software. Hiermee kwamen er veel meer mogelijkheden om variatie te brengen in het oefenen en verwerken van lesstof en meer adaptief te werken.
• De Smartphone. Door het gebruik van verschillende apps  kunnen studenten veel directer antwoord krijgen op vragen en kun je als docent snel invoed uitoefenen op het leerproces, waardoor contacturen effectiever ingevuld kunnen worden. Het leidt ook tot meer betrokkenheid bij de studenten. Voorbeelden: Edmodo, Facebook, Twitter, LinkedIn,  WordPress, mail, Whatsapp
• De iPod Touch. Een all-in-one apparaat dat creativiteit stimuleert. Het is een fototoestel, videocamera en dictafoon in één. Voorbeeld: Leerlingen straatinterviews laten maken in Londen. Daarna een montage ermee laten maken (podcast). Ook gebruikt om geluid te meten, stopmotions, instructiefilmpjes…

Tot slot nog een paar belangrijke opmerkingen tijdens de discussie:

• Allesbepalend is: de verandering in denken! Hoe kan ik ICT-middelen gebruiken om mijn leerdoelen te bereiken, actueel, motiverend en effectief?
• Er is niet één ICT-middel, die 't meest veranderde. Het is de mentale stap naar ICT-integratie an sich die telt!
• Belangrijke vereiste is dat je als leerkracht weet wat je waar kunt vinden, anders helpt het je geen stap vooruit.
• De leerling en zijn creativiteit staan centraal, niet de leerkracht en zijn verhaal.

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT.

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @kovacevitch , @GuusBouwhuis71 , @Sjaboepaan , @ictvliedberg , @Tonmeijer1, @Riaanlous , @henkvangils , @zeizevann8ook , @meestervheerde , @devlies , @petervdbroeck , @europeaantje , @brambruggeman

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Verander het onderwijs, begin bij jezelf

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Verander het onderwijs, begin bij jezelf!” In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Vorige week vond in Lunteren de jaarlijkse i en i-conferentie plaats met als thema Morphing my School. Eén van de keynotes werd verzorgd door Michel van Ast. Hij maakte de aanwezigen deelgenoot van zijn eigen zoektocht in zijn eigen lespraktijk om het onderwijs op een andere manier vorm te geven. Hij startte met de zin: Verander het onderwijs, begin bij jezelf. Een mooie stelling voor Discussie Dinsdag!

Het lijkt een open deur. En menig coach zal het zijn cliënten voorhouden. Wacht niet af tot de omstandigheden veranderen, tot je meer tijd hebt, tot er een budget beschikbaar is, tot je collega’s ook mee willen doen, to t … Ja tot wat eigenlijk? Wanneer is het moment daar om zelf de stoute schoenen aan te trekken en ‘gewoon’ zelf aan de slag te gaan? Zijn er niet altijd allerlei redenen om maar niet te veranderen?
Misschien goed om dan eerst eens bij jezelf te rade te gaan: Waarom heb ik er voor gekozen om het onderwijs in te gaan? Wat was daarin mijn passie en is dat nog steeds mijn passie? Hoe wil ik onderwijs geven en waarom wil ik dat? Na deze bezinning komt dan de vraag: Wat kan ik zelf doen, binnen de huidige kaders en omstandigheden om dicht bij mijn passie te blijven en mijn idealen te verwezenlijken?

Concreet: Hoe kan ik mijn leerlingen hun taalles eens op een andere manier laten doen, waarbij ze toch aan dezelfde doelen werken en misschien wel méér dan dat? Hoe kan ik mijn instructie eens op een andere manier vormgeven? Hoe kan ik leerlingen echt laten communiceren in het Engels in plaats van ze droog te laten oefenen? Hoe betrek ik alle leerlingen concreet en actief bij het onderwerp van mijn lessen? Hoe kan ik ze laten samenwerken?

Een paar voorbeelden uit de discussie: het gebruik van Skype en eTwinning tijdens de les Engels, het laten maken van een samenvatting van een hoofdstuk met behulp van Linoit bij Wereldoriëntatie en het project Reisbureau Beartravel, dat zelf internationaal in de prijzen viel! En zo zijn er nog tal van voorbeelden te noemen uit de dagelijkse praktijk.

Tijdens de discussie werd echter ook duidelijk, dat het gemakkelijker is gezegd dan gedaan. Leraren, lerarenondersteuners en ICT-coördinatoren die alles doen wat ze kunnen om collega’s enthousiast te krijgen voor het gebruik van ICT in hun les. Die kant en klare materialen delen, maar het wordt niet opgepikt. Leuke project-ideeën, maar niemand is er voor te porren.
En dan de bekende verzuchtingen: We moeten al zoveel als school en dan moeten we ook hier nog mee aan de slag. Waar moet ik die tijd vandaan halen? Als er geen budget voor is of extra uren, dan begin ik er niet aan! Laat ze eerst maar eens zorgen, dat die computer het fatsoenlijk doet! Zolang ik wordt afgerekend op toetsen, ga ik niet experimenteren!

Michel van Ast vergeleek het in zijn eerder genoemde keynote met een ‘scrum’, een horde rugby-spelers die boven op de bal duiken. Probeer je daar maar eens met de bal aan te ontworstelen! Er komt heel wat op leraren af. Er moet van alles van het ministerie en de inspectie, je wordt afgerekend op behaalde resultaten, het hele onderwijssysteem is gebaseerd op werken met methoden, alle administratieve rompslomp, alle extra activiteiten waar je aan geacht wordt mee te doen en de vergaderingen die je dient bij te wonen. Probeer je daar maar eens aan te ontworstelen en te zeggen dat jij het lekker anders gaat doen! Ook dat is de realiteit!

En toch: het kan! Er zijn voorbeelden genoeg die dat bewijzen. Door kritisch naar jezelf te kijken sta je open voor ontwikkeling. Als je je eigen weerstanden opzij zet ga je groeien. Maar het gaat niet zonder slag of stoot. Het vraagt om keuzes maken, want je kunt het inderdaad niet allemaal. Dus: Ik volg wel de doelen van de methode, maar kies mijn eigen werkvormen en lesactiviteiten. Dat hoeft niet per definitie meer voorbereidingstijd te kosten en dat hoeft geen extra geld te kosten. Het vraagt om het inzetten van ICT geïntegreerd gebruikt als middel en niet als doel. Het vraagt om minder praat-vergaderingen en meer doe-vergaderingen. Niet meer, maar anders dus! Uit je comfortzone stappen en uitdagingen aan willen gaan, leren door experimenteren.

En ook belangrijk: Deel wat je doet, maar heb daar niet direct verwachtingen bij. Jij doet het, omdat je er in gelooft, omdat je de leerlingen beter kunt activeren en motiveren! Dat moet je steeds voor ogen houden. Als 'voortrekker', aanjager moet je ook 'incasseerder' zijn. Veel geven betekent zeker niet ook veel nemen. Dat voelt niet altijd prettig, maar gemotiveerde leerlingen maken een hoop goed! En: incasseren=investeren! Maak jezelf geen 'slachtoffer' van het systeem!

Was je niet in de gelegenheid om mee te doen met de discussie, maar heb je wel een standpunt hier over? Reageer dan op dit blog of via de LinkedIn-groep De toekomst voor onderwijs en ICT

Heb je zelf een suggestie voor een interessant discussie-onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je alle tijdens de discussie genoemde linkjes en ook die van alle voorgaande discussies.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @J_Karstens , @GUPAGEBO , @compie67 , @Sjaboepaan , @warempel , @florinablokland , @Kajrietberg , @daniellekooistr , @devlies , @Onderwijsin2015 , @jong_leren

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen 12.00 uur en 13.00 uur op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!

Schoolcultuur bepalend voor inzet ICT in het onderwijs

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Schoolcultuur bepalend voor inzet ICT in het onderwijs”.  In dit artikel een uitgewerkte samenvatting.

Enkele dagen geleden startte Henk Heurter via LinkedIn een discussie over oudere leerkrachten met weinig affiniteit met digitale middelen. Al snel barstte de discussie los. Uiteraard over de relatie tussen ICT-gebruik en leeftijd. Daar is veel op af te dingen. Het balletje werd ook naar de jonge leerkrachten gespeeld: Zij kunnen misschien wel met ICT overweg, maar niet didactisch! Op een gegeven moment werd de ‘verandercultuur’ ingebracht. Is dat niet veel meer de bepalende factor? Iets breder: Is de schoolcultuur bepalend voor de inzet van ICT in het onderwijs op een school?

Al snel kwam er een reactie op de stelling: “Als de leidinggevende het belang van ICT inziet, dan ben je al een heel eind. Hij of zij moet het belang van ICT vertellen in een team. Verder uiteraard tijd vrijmaken, bijv. door een werkvergadering. Daarnaast ook de ICT'er de vrijheid geven om vernieuwingen te lanceren in een team.” Een ander reageerde: “Leidinggevenden moeten vooral in woord én in daad achter hun ICT’er staan.” Weer een ander reageerde, dat “ICT bij leidinggevenden geen prioriteit meer heeft door bezuinigingen en andere sores.”  (Zie ook een eerdere discussie over de rol van de directeur.) Zou dan niet de leeftijd of de schoolcultuur, maar de leidinggevende de bepalende factor zijn?

Ook de plaats van de ICT-coördinator werd ingebracht. Deze moet veel meer gesteund worden door de directeur en voldoende tijd krijgen om de taak uit te voeren. Vaak is de ICT’er ook gewoon leerkracht. Hiërarchisch gezien staat de ICT’er niet boven maar naast de andere leerkrachten. Dat is een lastige positie om dingen van de grond te krijgen. Hij of zij kan collega’s helpen, maar uiteindelijk heeft hij of zij niets in te brengen.  Moet het wel een ‘taak’ zijn eigenlijk? Zou het niet een functie moeten zijn in de LB-schaal? Dan heeft de ICT-coördinator veel meer een status binnen het team. Ditzelfde geldt ook de Bovenschools ICT-coördinatoren. (Zie ook een eerdere discussie hier over.)

Het kan ook zijn, dat dergelijke discussies over leeftijd, gebrek aan didactische vaardigheden, de rol van de leidinggevende of de functiewaardering voor de ICT-coördinator juist weer wijzen in de richting van de schoolcultuur. Ben je als team afhankelijk van een directeur die ICT-minded is of een Onderwijskundig ICT’er in een LB-schaal? Komt er dan pas beweging? Gaan dan de leerkrachten enthousiast aan de slag met ICT in hun lessen? Of ligt het dan aan de haperende hardware, de beperkte hoeveelheid digitaal lesmateriaal, het budget of het gebrek aan tijd?

Is er eigenlijk wel een bepalende factor aan te wijzen? Of kan elk van de genoemde items bepalend zijn als factor? Daarmee komen we toch weer op de schoolcultuur. Het balletje blijven rondspelen is niet de oplossing. Voor je eigen school moet je kijken wat in de huidige situatie succesfactoren zijn en wat faalfactoren. En vervolgens kijken hoe de succesfactoren versterkt en de faalfactoren omgebogen kunnen worden. Kijken vanuit de visie naar de kansen en bedreigingen. Niet kijken naar de rol van de ander of de voorwaarden en omstandigheden, maar samenwerken en gebruik maken van de mogelijkheden die er wél zijn.

En ja, dan moet iedereen wel zijn eigen verantwoordelijkheid oppakken. Dus leerkrachten nemen zelf initiatieven. Degenen die affiniteit met ICT binnen hun lessen hebben gaan anderen inspireren. De ICT’er maakt zich sterk voor visie, beleid, scholing en gaat een coachende rol innemen. Bepaal je doel, maak een plan en omschrijf wat je nodig hebt en wat de (verwachtte) resultaten zijn en stap daarmee naar de directie. En de directie, die gaat de plannen serieus nemen en ondersteunen. Allereerst door achter de ICT’er te gaan staan in plaats van er tegenover, maar ook door te zoeken naar mogelijkheden en middelen om zijn team te faciliteren. Dan worden niet langer middelen aangeschaft zonder dat er tijd en geld is om er ook mee te leren werken. Leiderschap tonen dus.

En dat hoeft niet altijd veel te kosten. Vaak is er al zoveel aan kennis en middelen binnen de school aanwezig en is alleen een goed plan al genoeg om er rendement uit te halen. Als de wil er maar is!
Het zou mooi zijn je als team gezamenlijk zo weet te veranderen, dat die niet langer de schoolcultuur  de bepalende factor is, maar de leerlingen met hun leerbehoefte.

Tot zover het uitgewerkte verslag van de discussie. Op discussiedinsdag.yurls.net vind je van alle discussies de bijbehorende interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussies. Heb je zelf een suggestie voor een interessant onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @marboneveld , @eRKa58 , @WillemICT , @Laagwater , @Kletskous , @jelmerevers , @Eduadvies , @Eelsk , @ellishouben81 , @michelboer , @Schoolimpuls , @lhumme

Volgende week weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!