Alle stemmen tellen

Stemmen in het onderwijs wordt steeds populairder, omdat je er tegenwoordig niet per se fysieke stemkastjes meer voor nodig hebt. Er zijn scholen die gebruik maken van BYOD (Bring Your Own Device) of tablets in hun onderwijs.

Het gebruik maken van (platform onafhankelijke) online tools om te stemmen ligt dan voor de hand.

Stemmen met leerlingen kan een enorme toegevoegde waarde hebben. De betrokkenheid van leerlingen neemt toe, omdat je van alle leerlingen een antwoord verwacht.  Zeker als er anoniem wordt gestemd hoeven leerlingen niet ‘geremd’ te worden om ook hun stem uit te brengen.

Didactische toepassing
Je kunt stemkastjes tijdens de les inzetten om:

1. aan het begin van de les de voorkennis van de leerlingen in kaart te brengen;
2. tijdens de les te controleren of bepaalde instructie is overgekomen;
3. aan het einde van de les te toetsen of de leerdoelen zijn bereikt.

Toetsen
Voor het geautomatiseerd afnemen van toetsen kun je ook gebruik maken van stemmen. Het is dan wel belangrijk dat leerlingen de toets in hun eigen tempo kunnen doorlopen. Een online variant die ik hier zelf voor gebruik is www.socrative.com

Als alle leerlingen de vragen hebben beantwoord, kun je de antwoorden downloaden als Excel bestand.

Hoe Socrative werkt heeft Willem Karssenberg al mooi uitgelegd in dit filmpje.

Stemmen om mening te vormen
Ook kun je stemmen gebruiken voor het vormen van een eigen mening of om gezamenlijk te brainstormen rondom een bepaald onderwerp.

Ik vind hiervoor met name Sticky Moose geschikt, omdat leerlingen hier zelf ook antwoorden kunnen toevoegen. Lees voor een handleiding en stappenplan het blog van Herman van Schie over Sticky Moose.

Do’s en don’t’s

Do’s

• Gebruik stemkastjes om didactische doeleinden te realiseren (niet omdat je graag wil aansluiten bij de nieuwste didactische trends)
• Leg leerlingen uit waarom je de stemkastjes gebruikt (Wat is het nut?)
• Wat zijn de voorwaarden? (Wat verwacht je van de leerling?)
• Leerlingen vinden stemkastjes spannend. Zet stemkastjes in op momenten tijdens de les als de spanningsboog van leerlingen verslapt.
• Formuleer korte, heldere en eenduidige vragen

Don’t’s

• Gebruik niet teveel stem sessies per dag
• Gebruik niet teveel antwoord alternatieven (maximaal vijf)
• Als de stemmen teveel worden ingezet wordt de les al snel rommelig.

Bron: Stemkastjes do's en don't's

Hieronder een overzicht van online stem applicaties die ik veel gebruik:

1. www.socrative.com  voor uitgebreidere vragenlijsten (zowel in eigen tempo als tempo door de leerkracht bepaald, erg goede Excel overzichten als rapportage)
2. www.mentimeter.com (snel en makkelijk één vraag stellen en leerlingen laten reageren, verder beperkt)
3. www.stickymoose.com (erg handig om leerlingen ook zelf antwoorden te laten formuleren als stemopties)
4. http://docs.google.com  (Google formulieren is ook in te zetten om online te stemmen, deze is verreweg het meest aanpasbaar. Het is zelfs mogelijk om er toetsen in te maken.

Post hieronder jouw favoriete online stem applicatie als reactie.

Interessant leesvoer:
Examining the benefits and challenges of using audience response systems:A review of the literature

Meer uit Cito LOVS halen

Een paar weken geleden gaf ik een aantal workshops over het Cito Leerling Onderwijs Volg Systeem (Cito LOVS) speciaal voor de kleuterjuffen. Samen met de intern begeleiders is de inhoud van deze bijeenkomsten bepaald.

Wat me bij een aantal scholen is opgevallen is dat veel scholen nog steeds ‘het aantal goed’ invoeren na de afname van de Cito toetsen. Het systeem kan dan echter niet achterhalen ‘welke vragen goed of fout zijn gemaakt’. Sommige vragen zijn nu eenmaal moeilijker dan andere vragen en wegen dus ook zwaarder mee.

Door het invoeren van de foute antwoorden wordt de score preciezer en krijg je als leerkracht (en intern begeleider) inzichtelijk op welke categorieën leerlingen nog meer instructie of oefening nodig hebben. Deze categorieënoverzichten zijn een perfecte basis voor groepsplannen aangevuld met de informatie uit de methodegebonden toetsen en de onderwijsbehoeften van een leerling uit eigen observaties.

Verder leefden er nogal wat vragen bij de intern begeleiders en leerkrachten:

• Waarom wordt de score A t/m E vervangen door I, II, III, IV, V?
• Wat is nu precies het functioneringsniveau en hoe bepaal ik het ontwikkelperspectief?
• Wat is de betekenis van de categorie staafdiagrammen op individueel niveau?
•  Hoe kan het dat voor sommige leerlingen het categorie overzicht niet gemaakt kan worden?
•  Wat is de betekenis van: % score geobserveerd en % score verwacht?
• Welke overzichten zijn er allemaal en welke zijn zinvol?

De bijeenkomst was erg productief omdat we direct de Cito toetsen in hebben gevoerd en vervolgens afspraken hebben gemaakt over welke overzichten gebruikt gaan worden. Aangezien het Cito LOVS een softwarepakket is wat je maar een paar keer per jaar intensief gebruikt, is het aan te raden om een middag met alle leerkrachten bij elkaar te zitten na de afnames, zodat je elkaar kunt ondersteunen en zodat je direct opvallende zaken kan bespreken. Bovendien is samen invoeren een stuk sneller, controleer je elkaar en houd je elkaar scherp.

De ervaringen van een intern begeleider uit het Westland met het afnemen van digitale kleutertoetsen zijn zeer positief (als de website van Cito er niet uit ligt J). De kleuters zijn meer op hun taak gericht achter de computer en kunnen zich met een koptelefoon op beter concentreren. 

Hoe maken jullie gebruik van het Cito LOVS? Nog tips en trucs voor anderen?

Uniform toetsen vraagt om standaardisatie en afstemming

Het onderwerp vandaag op Discussie Dinsdag was “Hoe verspillen leerkrachten hun kostbare tijd?”. Dit naar aanleiding van een blogartikel van Marcel Kesselring. In dit artikel een uitgewerkte samenvatting van de discussie.

In de onderwijsparagraaf in het regeerakkoord val te lezen: “Er komen verplichte leerlingvolgsystemen met uniforme toetsen in het primair en voortgezet onderwijs.” De vraag, die Marcel Kesselring bezighoudt is of dit niet gaat zorgen voor veel extra werk voor leerkrachten. We hebben in onderwijsland verschillende leerlingvolgsystemen. De praktijk wijst uit, dat scholen bijvoorbeeld problemen hebben met de invoering en verwerking van bijvoorbeeld gegevens van CITO-gegevens. Onderlinge afstemming tussen betrokken partijen blijkt zeer moeizaam! Ook bij de uitwisseling van gegevens met BRON(Basisregister OnderwijsNummer) is gebleken, dat bij dergelijke projecten de nodige hobbels te nemen zijn en de communicatie tussen partijen soms ver te zoeken. De angst dat invoering van uniforme toetsen in technische zin de nodige problemen gaat geven en dus de leerkrachten met veel extra werk zal opzadelen is dus niet uit de lucht gegrepen. En dat terwijl de nieuwe regering juist wil, dat leerkrachten zich meer met de kwaliteit bezighouden. Daarvoor dienen dan wel de juiste voorwaarden geschapen te worden.

Standaardisatie
Concreet betekent dat, dat alle betrokken partijen met elkaar in overleg moeten om te komen tot afspraken over een bepaalde standaard, die het mogelijk maakt om gegevens uit te wisselen tussen verschillende programma’s. Dat moet er voor zorgen, dat bijvoorbeeld methodegebonden toetsen die digitaal zijn afgenomen moeiteloos kunnen worden geïmporteerd in het leerlingvolgsysteem, zonder dat een leerkracht allerlei ingewikkelde handelingen moet uitvoeren of handmatig gegevens moet overzetten. Pas wanneer een leerkracht op deze wijze toetsgegevens of leervorderingsgegevens kan bundelen en overzichten kan genereren waarbij gegevens uit verschillende bronnen toch kunnen worden gekoppeld, ontstaat er een goede uitgangspositie om daar ook effectief naar te handelen en de leerlingen op maat les te geven.

Praktijk
De praktijk is nu, dat op veel scholen allerlei administratiesystemen naast elkaar worden gebruikt: Het algemene leerlingvolgsysteem, de registratiesystemen van educatieve softwarepakketten en methodegebonden toetsen, een eigen rapportagesysteem, zelf in elkaar geknutselde Excel-overzichten en noem maar op. Het vereist het nodige overzicht en ervaring om daaruit goede conclusies te trekken over de vorderingen die leerlingen individueel maken. Landelijke afstemming zou daar een eind aan moeten maken om leerkrachten echt verder te helpen, zodat ze meer tijd overhouden voor het directe contact met de leerling. Tegelijkertijd mag er ook van de leerkrachten verwacht worden, dat zij vaardig zijn in het omgaan met het leerlingvolgsysteem. Ook dat helpt om sneller en effectiever die gegevens te verzamelen, die je nodig hebt om je onderwijsaanbod af te stemmen op de leerlingen. Ook hier geldt dus, dat Visie, Deskundigheid, Digitaal leermateriaal en de ICT-infrastructuur in balans dienen te zijn!

Meerwaarde van toetsen
Tegelijkertijd ontstond ook een discussie over de meerwaarde van toetsen. Zijn alle toetsen noodzakelijk, meten ze wat we willen weten en wordt alles gemeten? Beperken we ons tot de basale kennis of doen we meer? Variëren we in toetsvormen om rekening te houden met verschillende leerstijlen? We toetsen op technisch taalgebruik: onderwerp en lijdend voorwerp. Toetsen we ook op effectief communiceren? En daarbij: krijgen we niet teveel een situatie waarin we afgaan op de kille cijfers in plaats van het kind en zijn ontwikkeling als geheel in ogenschouw te nemen. Anders gezegd: Stellen de toetsen de diagnose of doet de vakman of –vrouw voor de klas dat? Is het voorbeeld, dat iemand uit het HBO gaf iets wat ons ook in PO en VO te wachten staat? Hij mocht een student geen cijfer geven volgens de reglementen, terwijl deze studenten de stof als geen ander had begrepen!

En wat is de concrete meerwaarde van uniforme toetsen op schoolniveau of heeft dat alleen landelijk gezien een meerwaarde? Wat heeft het kabinet bewogen dit op te nemen in het regeerakkoord? Wetenschappelijke gegevens hierover zijn moeilijk te vinden, althans via internet en in het Nederlands. (Tips zijn welkom onder dit blog!)

Hoe voorkomen we, zoals Fons van den Berg het aangaf, dat het onderwijs er straks uitziet als een trein op een spoor, die rijdt tot waar het spoor ophoudt? Waarbij de leerkracht de conducteur is en o wee als de conducteur merkt dat je op het verkeerde traject zit ...
Zijn de uniforme toetsen een goed instrument om te zorgen, dat leerlingen straks wel een goede aansluiting hebben op de maatschappij, ieder in zijn of haar eigenheid? Blijft er ruimte voor leerlingen om de wereld te ontdekken en hebben ze inbreng in hun leerproces? Om zelf vragen te stellen in plaats van vragen voorgeschoteld te krijgen? Ruimte om elkaar als leerlingen feedback te geven of zichzelf te beoordelen zoals dat in bijvoorbeeld educatieve games al gebeurt? Ruimte om te waarderen in plaats van te normeren? De tijd zal het ons leren.

Tijdverspilling
En als we het hebben over tijdverspilling: Als we dan meer met de kwaliteit van het onderwijs bezig moeten, wat zijn dan zaken die we af kunnen stoten in de vele dingen, die van een leerkracht gevraagd worden: alle voorbereidingen voor feesten, schoolreisje, notuleren, hokken opruimen, pc werkende houden, uitstapjes, schoolontbijt, moederdag, vaderdag, etc.

Tot zover het verslag van de discussie. Er valt nog veel meer over te zeggen! Heeft u zelf nog aanvullende opmerkingen of ideeën? Plaats ze als reactie op deze blogpost.

Op discussiedinsdag.yurls.net vindt u nog enkele interessante aanvullende links, die genoemd werden tijdens de discussie. Heeft u zelf een suggestie voor een interessant onderwerp? Mail naar discussiedinsdag@gmail.com om het door te geven.

Aan deze discussie deden de volgende Tweeps mee:
@rinusd, @Netwijs , @robertdevilee, @PascalMarcelis , @Rwiersma , @Helikon , @joenpj , @Marathonkeje , @JaapSoft , @Bica10 , @lexhupe , @vrijnatuurlijk , @mariekemove , @Denkbeeldhouwer

Volgende week houden weer een nieuwe discussie over een nieuw onderwerp!
#netwijs Discussie Dinsdag: elke dinsdag tussen twaalf en twee op Twitter. Discussieer mee over Onderwijs en ICT!